YOL'a dair

YOL'da mola

2010-05-31T22:30:00.002+03:00

Yaz geldi, yolumuz BAHÇE'ye düşünce YOL'a mola vermek zorunda kaldık...

http://demirbahce.blogspot.com

YOL bisikletle güzel

2010-04-15T09:50:00.004+03:00

http://tourofturkey.org/

DOLMA KALEM

2010-04-12T18:30:00.003+03:00

Kalem güzeldir

Kalemle yazmak daha da güzeldir

Dolma kalem ise ayrı bir güzelliktir...

Kıyıda köşede unuttuğumuz, yüzüne bakmadığımız

Bir çok şey gibi,

Dolma kalemde

Pilot kalemlerle otomatik pilota bağladığımız

Dipsiz kuyulardaki yüreğimizin unuttuklarındandır...

Ya bir sandık dibindeki kutu içinde

Ya bir masanın çekmecesinde....

Hediye edilen dolmakaleme mürekkep almak için

50 yıllık kırtasiyeci Selahattin Amcaya uğradım bu sabah

Bana bir kutu mürekkep dedim...

Dedi ki artık neredeyse soran yok, bu tüp mürekkeplerden var,

Kimse kullanmıyor artık dolma kalemleri...

Dolmak üzerine kurulmuş ne çok şeyin

Artık dolmadığını fark ettim o an...

Artık dolma kalemler dolmuyor...

Yürekler sevdayla,

Gözler gözyaşıyla,

Ağaçlar kuşlarla dolmuyor...

Fast food çağında artık her şey tak çıkar formatında,

Tek kullanımlık...

Kullan ve at!...

Kalemlere kıymayın efendiler...

Hele dolma kalemlere hiç!....

Yüreğiniz ve mürekkebiniz kurumasın...

h.a./çanakkale

BİR ŞEHİR BİR MEKAN: Ayn-ı Ali Kahvesi - Manisa

2010-04-12T13:14:00.007+03:00

Ayn-i Ali
Bir Işık yağmuru muhabbet tarlasına
Kahve ile birlikte
Fisildanir bin yıllık sırlar kulağına...

Ayn-i Ali kahvesinde kahvemi yudumlarken sabahın bu erken saatinde
içeride kimsenin olmaması ve sessizlik ayrica hoşuma gidiyor..
Ortama uyar diye erkan ogur'un "hiç" adlı albümünü dinlemeye
başlıyorum ve elimdeki gazete de gözüme çarpıyor:
"kendin olmak, kendini imha etmektir."

Ah kendim,
Ben mısın gercekten?
Ya ben sen miyim gercekten?
O tasın üstünde mı
Altında mı o büyük sır?
Ah bilmek mı
Yoksa aramak mı seni...

H.A.
Ayn-i Ali, Manisa 11 Nisan 2010

http://www.ayniali.com/

KÖŞE YAZISI: Gitmek... Yol... Dönmek

2010-04-08T22:59:00.002+03:00

Beni gezgin ruhlu biri sananlar yanılıyor.
Belki kimi zaman yazılarımdan öyle bir izlenim çıkıyordur.
Oysa hiç ilgim yok!
Sık sık yola çıkıyorum, bu doğru! Fakat hep aynı yerlere gidiyorum.
Farklı şehirlere ve ülkelere gitmek, yeni yerler görmek değil, "yer değiştirmek" bütün derdim. Bir kez tanıyıp sevdiğim yerlere tekrar tekrar gidiyorum. İnatla, ısrarla ve hazla hep aynı yerlere yolculuk ediyorum.
Evet! İlk karşılaşma ve tanışmaların tedirgin heyecanı değil, sevdiğim şey...
Daha çok kavuşmalar ve buluşmalar çekiyor beni. Bir bakıma buna "dönüş" ler de diyebiliriz.
Yani içimde bir yerde hâlâ kedi gibiyim. Koltuğumu terk etmeyi göze alıyorum ama kendi kendime kurduğum "evren" in dışına çıkmaya niyetim yok!
***
Eskiden gezginlere dudak bükerlermiş.
Gidiyorsun, şehirleri, ülkeleri, dağları, iklimleri aşıyorsun ama nereye gidersen git kendini de götürüyorsun diye...
Büyük şair Kavafis gibileri de ne der hani; "yeni bir ülke bulmazsın/başka bir deniz bulamazsın/bu şehir arkandan gelecektir."
Baudelaire gibileri de gezginlere acımış, gidilen yerde çekilecek acıları hatırlatmış, yaşadığın çevrenin monotonluk çölünü "dehşet vahaları"na tercih ettiğini söylemiştir.
Bu itirazların hepsi anlamlıdır. İçlerinde doğruları barındırırlar. Ama gezginin "yol"la ilişkisini, asıl olarak "yolculuğa" bağlandığını unuturlar.
***
Günümüzde gezginlik kalmadı. Dönmemek üzere gitmek yok artık.
Gezgin rolü oynayan profesyonel seyahat yazarları var ki, bambaşka bir şey.
Keşfedilecek bir şey kalmayan bir dünyada hâlâ keşiflerden söz eden turizm söylemlerine aldanıp bir turdan ötekine koşuşturan turistleri de bir yana bırakalım.
Galiba günümüzde "yol"un tadını çıkartanlar sadece ara sıra "yer değiştirerek" yaşayanlar!
Ama "yol" sadece bir tat meselesi midir? Elbette, hayır!
Bedenin yolculuğuyla zihnin yolculuğu kardeştir. Hatta aralarındaki ilişki belki daha fazlasıdır. Ondandır, başka bir yere, şehre, ülkeye giderken birdenbire "kendine" dönüvermesi insanın...
Kitabu'l Esfar'da der ya İbn Arabi...
"Varlığın kökeni harekettedir. İşte bu yüzden, bu dünyada da, ahirette de yolculuk hiç durmaz."
Gazete köşe yazılarının formatına uymuyor belki ama yolu ve yolculuğu biraz da bu yanından ele almak gerekiyor.

Haşmet Babaoğlu, SABAH, 8 Nisan 2010

BİR ŞEHİRDEN MANZARALAR: Çanakkale

2010-03-30T10:38:00.003+03:00

Çanakkale içinde Aynalı Çarşı

Çarşı kapısında İbrahim amca

Dimdik ayakta, hayata karşı

Dükkanını saran sarmaşığın altında,
Kulağında muhabbet kuşunun şarkısı,
Elinde tespih,
Keyifli bir sohbet eşliğinde,
Seyreder geleni geçeni

Bir zamanlar bu kentin muteber bir sakiniydin

Şimdi bir sığıntı gibi yanaşmışsın yanındaki binaya

PORTRE: Grigori Perelman

2010-03-24T15:58:00.007+02:00

Rus matematikçi (doğumu: 13 Haziran 1966 Leningrad)

Yüz yıldır çözülemeyen ve dünyanın en büyük 7 probleminden biri sayılan Poincaré varsayımı çözen Rus matematikçi, matematiğin Nobel'i olarak kabul edilen Fields Ödülü'nü reddetmiştir. Matematikle ilişkisini kestiği söylenen dahi Grigori Perelman'ın annesinin evinde tamamen matematikle ilişkisini kesmiş bir şekilde sadece edebiyatla ve özellikle operayla ilgilenmeye başlamıştır.

Madrid'de düzenlenen törende, İspanya Kralı 1. Juan Carlos, Rus Andrei Okunkov, Avustralyalı Terence Tao ve Wendelin Werner'e ödüllerini verdi. Ama yüz yıldır çözülemeyen, dünyanın en büyük 7 probleminden biri sayılan Poincare varsayımını çözen Rus matematikçi Grigori Perelman törende yoktu. Prestijli Fields Ödülü böylece ilk kez reddedilmiş oldu.

St. Petersburg'daki Steklov Enstitüsü'ndeki görevinden istifa ederek iki yıl önce kayıplara karışan Perelman'ın, psikolojik olarak zor bir dönemde olduğu matematikle ilişkisini kestiği belirtiliyor.

Perelman'ın, uzmanlar tarafından bile zor anlaşılan, Poincaré önermesine çözümünün resmen kabul edilmesinin ise yıllar alabileceği belirtiliyor.

Üç boyutlu uzayı sarmalayan iki boyutlu düzlemin, dördüncü boyut olan "zaman"la bağı üzerine devrim niteliğinde bir çalışma ortaya koyan Grigori Perelman'dan yaklaşık iki yıldır haber alınamıyor. Perelman, 2002 yılında dünyanın çözülemeyen en büyük 7 probleminden biri olarak kabul edilen Poincaré varsayımını çözdüğünü iddia ederek internette 39 sayfalık bir makale yayımladı.

Ertesi yıl ilkini tamamlar nitelikte 22 sayfalık başka bir makaleyi de internette yayımlanayan Perelman, aslında çalışmalarında Poincaré varsayımından hiç söz etmiyor. Bu problemin de bağlı olduğu çok daha geniş kapsamlı bir önerme olan Thurston Geometrizasyon Konjektürü'ne çözüm getiren Rus matematikçi, 2003 yılında ABD'de bir dizi konferans verdi ve bilim dünyasına çalışmalarını anlattı.

Düşünce tarihinde yeni bir sayfa

İlk etapta kuşkuyla yaklaşılan makalelerin doğrulunu test etmek için oluşturulan bilim kurulları geçtiğimiz günlerde Perelman'ı destekler nitelikte açıklamalarda bulundu. Çoğu bilim insanı sadece matematik alanında değil, düşünce tarihinde yeni bir sayfa açıldığında hemfikir. Elde edilen bilgiler ışığında bilgisayar teknolojilerinde olduğu kadar bilimin hemen her alanında büyük değişimler bekleniyor. Üç yıldır Perelman'ın makaleleri üzerinde çalışan Yale Üniversitesi'nden Bruce Kleiner, değil önümüzdeki 100 yılda, belki de hiçbir zaman çözüleceğine inanmadıkları bir problemin çözüldüğünü söylüyor.

Uzmanlar çözümü bile zor anladı Rus bilimadamının, 2002'de tüm dünyayı şaşkına çeviren Poincaré varsayımına çözüm olarak sunduğu makaleler çok ağır bir matematik diliyle yazılmıştı ve bilimsel bir makaleden çok karalamayı andırıyorlardı. Uzmanların anlamakta güçlük çektiği dokümanların gelmiş geçmiş en büyük matematik problemlerinden birinin çözümünü içerdiğine artık kesin gözüyle bakılıyor. Yazdıklarıyla ilgili detayları açıkladığı ABD'deki konferanslarından sonra 2003'te ülkesine dönen Perelman o tarihten beri e-posta ve telefonlara yanıt vermiyor. Steklov Enstitüsü'nden de ayrıldığı söylenen Grisha'nın ne yaptığı merak konusu. En büyük zevki mantar toplamak

ABD'li Clay Matematik Enstitüsü'nün problemin çözümünü bulan bilim adamına vermeyi vaad ettiği 1 milyon doları almak için çaba sarf etmeyen ve 1996'da Avrupa'nın en saygın matematik kurumunun verdiği Genç Matematikçi Ödülü'nü kabul etmeyen Perelman, esrarengiz kişiliğiyle de merak konusu. Grisha adıyla da anılan Grigori Perelman, 1966 St. Petersburg doğumlu. 1982'de henüz bir lise öğrencisiyken Madrid'deki Matematik Olimpiyatları'nda en yüksek skorla altın madalya aldı. Perelman, 90'lı yıllarda araştırma bursuyla ABD'deki üniversitelerde bulundu.

O dönemki arkadaşları tarafından "Sanki bu dünyadan değil gibiydi" diye tanımlanan Grisha, uzun saç ve tırnaklarıyla Rasputin'e benzetilmiş. Dahi matematikçinin en büyük zevkinin St. Petersburg yakınlarındaki ormanlık alanda mantar aramak olduğu söyleniyor.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Grigori_Perelman

http://www.cnnturk.com/2010/bilim.teknoloji/bilim/03/23/1.milyon.lik.odulu.elinin.tersiyle.itti/569057.0/index.html

http://www.cnnturk.com/2010/bilim.teknoloji/bilim/03/24/rus.matematikci.odulden.vazgecmemis/569223.0/index.html

KÖŞE YAZISI: Dokunmadan sevmenin hüzünlü keyfi

2010-03-17T01:12:00.001+02:00

Moskova yakınlarındaki bir otelde gördüm onu. Barda oturduğu ince tabureyle adeta bütünleşmiş, bir elini kadehe öteki elini ise şakağına dayamıştı. Bu pozunu saatlerce değiştirmedi.

Barmen kadın kırk yaşlarında. Ama oldukça alımlı. Mini eteği, uzun sarı saçları ve şen kahkahalarıyla dikkat çekmekten hoşlanıyor.

Tanıdık tanımadık hepimiz votka kokulu koca bir masanın çevresindeyiz. Masamız gürültülü, barmen kadın hareketli, bardaki adam put gibi...

Adamın yüzünü göremiyorum. Ama aynadan izlemeye çalıştığım kadarıyla barmen kadının oturup kalktığı anlarda pür dikkat kesiliyor.

Kadın içkileri tazeledikten sonra masamıza yerleşiyor. Ve bir anda ilgi odağı oluyor.

Ben daha çok bardaki adamın hüznünü yakalamaya çalışıyorum. Kadının şen kahkahaları buna izin vermiyor. Dahası, adamı izlediğimi görünce bana sataşıyor:

- Ne o, benim sohbetimden daha fazla önemsiyorsun o guguk kuşunu? Hemen senli-benli olduğuna bakılırsa kestirmeden gitmeyi seviyor. Pekâlâ. Ben adamı ilginç bulduğumu itiraf ettiğimde alaycı bakışlarıyla konuya giriyor: - O benim kara sevdalım, diyor ve bir kahkaha daha atıyor.

Adam Finlandiya’dan gelen ve bir yıldır inşaatta çalışan bir işçiymiş. Tek kelime Rusça bilmezmiş. Ve ilk günden beri barda böyle oturup utana sıkıla kadını izlermiş.

Kadın inandırıcı olmak için adama yaklaşıyor, kolunu onun boynuna doluyor. Adam belli belirsiz ürperiyor, kızarıyor. Kadın ise bir çocuk gibi onun başını okşayarak bana sesleniyor:

- Bak, bizim aşkımız böyle sessizdir hep! Ne büyük sevgi, Tanrım!

Ve tabii, bir kahkaha daha. Bu kahkahalar iyice sinirimi bozuyor.

Kadın muzaffer bir edayla karşıma oturuyor. Gözlerinde durmadan hâlâ çekici olduğunu kanıtlamaya çalışan kadınlara özgü o malûm ifade var.

Kadehler kalkıyor. Ben de ona sen diyorum artık. Bardaki adamla neden alay ettiğini soruyorum. Sesimdeki eleştiriyi hisseden kadın şaşıyor:

- Yaşım 42. Evim, arabam yok. Böyle aşk oyunları bana göre değil. Eğer erkek olsaydı bana maddi destek olurdu. Ama erkek olduğu da kuşkulu. Aylardır öyle oturuyor. Çağırsaydı belki evine gidip onunla yatabilirdim. Ama onun derdi oturup aptalca hayal kurmaktan ibaret...

Adama acıyor muyum, yoksa saygı mı duyuyorum? İçinde yaşadıkları, bu kadınla ilişki kurması durumunda yaşayabileceklerinden daha ilginç görünüyor.

Demek böyle aşklar da var hâlâ!.. Dokunmadan sevenler daha tükenmedi demek!..

Kadın, “guguk kuşu”na ilgimi aptalca bularak masanın öteki yanında çoktan beri onu süzen delikanlıya yöneliyor. Çapkın delikanlı ucuz tarafından bir votka ısmarlıyor kadına. Ben oradan uzaklaşırken aynı şuh kahkahalar patlıyor.

Son anda aynadan bardaki adamla göz göze geliyoruz. Ben bu adamı bir yerlerden tanıyorum. Evet, Anton Çehov’un dilimize nedense “Serçe kuşu” diye çevrilen “Hoppa” adlı öyküsündeki zavallı Dımov bu!

Dünyada ne kadar azaldı Dımovlar! Ve Dımovların değerini bilmeyen hoppa Olga İvanovnalar ne kadar çoğaldı!

Hakan Aksay, TARAF, 27 Aralık 2008

EDEBİYAT RADYOSU: Ahmet Haşim

2010-03-14T12:38:00.015+02:00

Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden

Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak,

Ve bir zaman bakacaksın semâya ağlayarak...

TRT Radyo 1'deki 4 Ocak tarihindeki "Canlar Ölesi Değil" programının konusu Ahmet Haşim.

Programı buradan dinleyebilirsiniz.

Ünlü Türk şairi Ahmet Haşim 1884 yılında Bağdat'ta doğmuştur. Fizan Mutasarrıfı Arif Hikmet Bey'in oğludur. 12 yaşlarındayken annesinin ölümü üzerine babasıyla İstanbul'a gelmiştir (1891). Bir yıl kadar Nümune-i Terakki Mektebi'nde okumuş sonra Mekteb-i Sultani'ye (Galatasaray) geçmiştir (1897). Galatasaray'ı bitirdikten (1906) sonra Reji İdaresi'ne girmiş, aynı zamanda Hukuk Mektebi'ne kaydolmuştur. Haşim, İzmir Sultanisi'nde Fransızca öğretmenliği yapmış (1908-1910), Maliye Nezareti'nde, Düyun-u Umumiye'de çalışmıştır. Birinci Dünya Savaşı boyunca yedeksubay olarak orduda bulunmuş, savaşın bitiminde İstanbul'a yerleşmiş, İaşe Müfettişliği'nde bulunmuş ve Osmanlı Bankası'nda çalışmıştır.

Ahmet Haşim, Cumhuriyetin ilânından sonra Güzel Sanatlar Akademisi'nde estetik, Mülkiye Mektebi'nde de Fransızca dersleri vermiştir. Uzun süre Akşam gazetesinde fıkralar yazmıştır. 1932 yılında böbrek rahatsızlığı nedeniyle Frankfurt'a giderek tedavi görmüş, 4 Haziran 1933 tarihinde ölmüştür.

Haşim'in şiir ile tanışması Galatasaray'da öğrenci iken başlamıştır. Okuldaki öğretmenleri arasında Tevfik Fikret ve Ahmet Hikmet vardır. Abdülhak Şinasi Hisar, Galatasaray'da Haşim'in Ahmet Samim, Orhan Şemsettin, Hamdullah Suphi, Emin Bülend, İzzet Melih, Ahmet Bedî gibi edebiyatsever gençlerle bir grup oluşturduğunu yazmaktadır. Ahmet Haşim, Abdülhak Hamit ve Tevfik Fikret etkileri taşıyan ilk şiirlerini 1900-1912 yılları arasında Mecmua-i Edebiye (burada çıkan ilk şiiri "Hayali Aşkım"dır (1900) Aşiyan, Musavver Muhit dergilerinde yayımlamıştır. Yetiştiği yıllarda Fecr-i Ati topluluğuna katılmış, Servet-i Fünun, Resimli Kitap, Rebap gibi dergilerde yazmıştır. Daha sonra Dergâh dergisinde toplanan sanatçılar arasına katılmıştır. Dergâh'ta yayımlanan ilk şiiri "Bir Günün Sonunda Arzu"dur (1921). Aynı yıl ilk kitabını çıkarmıştır: Göl Saatleri.

Haşim'in gençlik döneminin önemli bir şiiri olan "Şiir-i Kamer" i değerlendirirken Hisar şunları yazmaktadır: "Haşim'in bütün hayatı boyunca devam eden kafiye yanlışları da bu tarihte başlar. 'Şiir-i Kamer' o zamanki dilimizde kullanılan eski farîsî ve arabî kelimelerle doludur. Edebiyat-ı Cedide şairlerimizin yazdıklarından daha eski bir zamana uyarak, daha eski bir edâya dalar ve daha şahsî bir hususiyetle çağıldar".

Tanpınar, Haşim'in gerek şair gerekse estetik olarak genç kuşak üzerinde geniş etkisi olduğunu belirtmekte ve şöyle demektedir: "Biz, bugünkü nesil, fikir ve sanat hayatına, Haşim'in yıldızı altında girdik. Tefekkür ve tahassüsüsmüzde 'Piyale' ve 'Şi'r-i Kamer' şairinin büyük tesirleri oldu. İlk yazılarımızı onun etrafında yazdık."

Eserleri:

Göl Saatleri (şiir, 1921), Piyâle (şiir, 1926); Bize Göre (1928), Gurebâhâne-i Laklakan (1928), Frankfurt Seyahatnamesi (1933)

http://www.40ikindi.com

http://siir.gen.tr/siir/a/ahmet_hasim/

Kemal Tahir 100 yaşında

2010-03-14T09:08:00.007+02:00

Tam 100 yıl önce bugün, II.Abdülhamit’in hünkar yaverlerinden Tahir beyin oğlu olarak İstanbul’da doğdu Kemal Tahir. Sadece Türk edebiyatına değil siyasetine ve sosyolojisine de ilham veren yazar, Türk tarihi üzerine yaptığı araştırmalardan çıkardığı sonuçları romanlarıyla duyurmayı seçmiş, bir edebiyatçı ve entelektüeldi. Köydeki yaşama biçimini, toplum yapısını, köylünün dünyasını işlediği romanlarında kullandığı dille dikkat çeken Kemal Tahir, Ahmet Hamdi Tanpınar tarafından ‘dil makinesi’ olarak nitelendirilmişti.

Kemal Tahir 1973 yılında geçirdiği kalp krizi sonucu hayata veda edene kadar yazmış, yazarken de malzemesini titizlikle kendi yaratmış yazarlardan biri olarak iz bırakmıştı. Galatasaray Lisesi’nin onuncu sınıfından ayrılarak Zonguldak Maden İşletmeleri’nde ambar memurluğu, İstanbul’da avukat kâtipliği yaptıktan sonra yolunu ‘yazı’nın yakına düşürdü. Tahir, 1931 yılında şiirlerinin yayımlandığı İçtihat dergisiyle edebiyata ilk adımını attı. İlk başta hece ölçüsü ile yazan Tahir’in şiirleri Nâzım Hikmet’le tanıştıktan sonra evrildi. Yazar, toplumsal konulu serbest şiirler üretmeye başladı. Yaşamını kalemiyle kazanmak zorunda olan yazarlardan olması sebebiyle bu yıllarda mizah öyküleri, serüven romanları da yazdı.

Nâzım’la birlikte yargılandı

Tahir - Piraye - Nazım

Çeşitli gazete ve dergilerde düzeltmen, röportaj yazarı, çevirmen, sekreter olarak çalıştı. Nâzım Hikmet’in yargılandığı ‘Bahriye Davası’nda suçlu bulunarak 15 yıla hüküm giydi. Hapiste geçirdiği sürenin Kemal Tahir’in yazın hayatında belirleyici olduğu söylenebilir. Edebiyat dünyasında beğeni toplayan pek çok romanını cezaevindeyken yazdı. 1950 Affıyla hapisten çıktıktan sonra takma adlarla macera ve aşk romanları çevirdi, senaryolar yazdı. Kemal Tahir deyince akıllara gelen ilk şeylerden biri de yazarın çeşitli mahlaslarla yazdığı kitapların çokluğu. Bu tür çalışmaları arasında en ünlüsü ise kuşkusuz Mayk Hammer dizisi. Bedri Eser, Samim Aşkın, Ali Gıcırlı, F.M. İkinci yazarın kullandığı takma adlar arasındaydı.

1955 yılında yazarın nihayet kendi adıyla yayımlanan ilk romanı ‘Sağırdere’ basıldı. ‘Sağırdere’yi, ‘Körduman’ izledi. Kemal Tahir, Çankırı-Kastamonu, Çorum çevresinde geçen romanlarında köydeki yaşama biçimini, toplum yapısını, köylünün dünyasını işledi. Tüm bunları konu alırken onun için vazgeçilmez olan, Tanzimat’tan bu yana değişen mülkiyet ilişkilerini, eşkıyalık hareketlerinin gerçek yüzünü anlatmaktı.

Tarih romanları tartışıldı

Kemal Tahir’in en çok bilinen, hem yayımlandığı yıllarda hem daha sonra en çok tartışılan romanları, tarihi konuları ele aldığı kitaplar oldu. Yapıtları kimilerince övülen kimilerince çok yerilmiş bir romancı olarak edebiyat tarihine geçti. Bu tartışmaların ana ekseni tabii ki yazarken takındığı ideolojik tavırdı.

Mütareke ve Cumhuriyet dönemlerini konu aldığı romanları oldu. Bu romanlarda Batılılaşma hareketini, yeni Türk devletinin oluşumunu eleştirdi. ‘Esir Şehrin İnsanları’ ve ‘Esir Şehrin Mahpusu’nda İşgal altındaki İstanbul’u, Kurtuluş Savaşı’nın bir Osmanlı paşazadesi üzerindeki etkisini; ‘Yorgun Savaşçı’da İttihatçılarla milli mücadele yanlısı güçler arasındaki çatışmayı; ‘Kurt Kanunu’nda İzmir Suikastı’nı; ‘Yol Ayrımı’nda Serbest Fırka olayını anlattı.

Kemal Tahir’in belki de en çok tartışılan romanı ‘Devlet Ana’ oldu. Yazar, bu romanında Osmanlı geleneğinden kopuşun yanlışlığını vurguluyordu. Selahattin Hilav romanı şöyle değerlendirmişti: “Devlet Ana, Kemal Tahir’in hem felsefi düşüncesi, hem de sanatı bakımından, manevi dünyasını teşkil eden unsurları en kesin ve özlü bir şekilde dile getirmesi dolayısıyla, bir kavşak noktası teşkil etmektedir. Yazar, bu romanında, dünya görüşünün ve sanatının belkemiğini teşkil eden konuya doğrudan doğruya girmiştir.”

Osmanlı toplum yapısının Batı toplumlarından farklı olduğunu, üretim biçiminin ve üretim ilişkilerinin gelişiminin kendine özgülüğünü savunan tarih tezi, Kemal Tahir romanlarının anahtarını oluşturdu ve yazar yazdığı sürece romanları üzerinden bu tezi tartıştı.
Yaşamının son yılları çoğu daha önce tasarlanmış romanlarını yazmak, yayımlamakla geçirdi.
Hatta, bazı ünlü romanları ölümünden sonra yayımlandı.

14 romanı iki ciltte toplandı

Kemal Tahir’in kitaplarını yayımlayan İthaki Yayınları, yazarın 100’üncü yaşını iki önemli yayınla kutluyor. Kemal Tahir üzerine yazılardan oluşan bir armağan kitap hazırlayan yayınevi, bir de Kemal Tahir’in tefrika edilen, döneminde çok beğenilen romanlarından iki kalın ciltlik bir seçki çıkartacak.

14 romanın yer aldığı seçkide yazarın ‘Muhallebi Çocuğu’, ‘Bir Gecenin Beyliği’, ‘Bir Nedim Divanının Esrarı’, ‘Gönül Denen Hayvan’, ‘Bu Roman Olan Şeylerin Romanıdır’ gibi kitapları yer alıyor. Her iki projenin ürünleri sonbaharda yayımlanacak.

Burcu Aktaş, Radikal 13.03.2010

İlave okuma için:

http://kitapzamani.zaman.com.tr/?bl=1&hn=2182

http://www.ilknokta.com/yazar/4524/0/1/Kemal-Tahir.html

EDEBİYAT RADYOSU: Adını Mevsimlerden Alan Kitaplar

2010-03-13T23:15:00.003+02:00

TRT Radyo 1'de yayınlanan "Mürekkep Kokusu" adlı edebiyat programının 2 Mart'taki bölümünün konusu "Adını Mevsimlerden Alan Kitaplar"

Programı buradaki bağlantıdan dinleyebilirsiniz.

Programda çeşitli yazarların mevsimlerle ilgili kitaplarından alıntılar yapılıyor...

FİLM: Dersu Uzala

2010-03-13T21:20:00.003+02:00

Kapiten, Ateş canlı. Ne zaman ki O kizar, ormanlar günlerce ve günlerce yanar. Ne zaman ki Ateş, Su, Rüzgar kızar, ben çok çok korkarım…Ateş, Su, Rüzgar…3 güçlü adam.

Dersu’nun sevgi ve saygı ile hitap ettiği Kapiten, bölgeyi inceleyip haritasını çıkarmak, ve yeni yerleşim bölgeleri bulmak üzere bir grup Rus askerinin başinda bölgeye gönderilmiş yüzbaşı Arsenievdir.

20. yüzyılın başlarında, bir Rus askeri haritacı ekibi, Rus Uzak Doğu'sunda Mançurya ormanlarında araştırma yaparken, atalarının yaşamından pek farklı olmayan bir hayat süren yaşlı bir avcıyla tanışır. Dersu Uzala adındaki bu bilge adamdan çok şey öğrenir.

Dersu Uzala, ünlü yönetmen Kurosawa’nın onlarca filmi arasında Japonya’da geçmeyen ve Japonca olmayan tek filmidir. Sovyet-Japon ortak yapımıdır. Filmin çekimleri 1973 sonbahar, 1973 kış ve 1974 yaz olmak üzere 3 hamlede, Vladivostok’un 200 km kuzeyinde bahsettiğimiz yazarın adını taşıyan Arseniev ve Dersu Uzala’nın mezarının bulunduğu Khabarovsk kasabalarında gerçekleştirilmiştir. Bu film Kurosawa için bir dönüm noktasıdır, zira birkaç yıl öncesinde kariyerinde maddi açıdan zor bir dönem yaşamış, ilk renkli filmi başarısızlığa uğramış ve yönetmen 1971’de intihara teşebbüs etmiştir. Bunun üzerine Japonya’da filmlerine mali destek bulamayan yönetmen için zamanın sovyet film şirketi Mosfilm, Kurosawa dehasının kaybolup gitmemesi için yeni bir şans olmuştur.

KAYNAK: http://sinekiyatri.blogspot.com/2009/09/dersu-uzala-1974.html

http://www.40ikindi.com/sinema/oku.php?id=960

MÜZİK: Ghetto'da caz

2010-03-10T13:36:00.004+02:00

Caz müziğin yaşayan efsanelerinden Archie Shepp, kariyerinde John Coltrane ve Sun-Ra gibi kilometre taşlarıyla aynı sahneyi paylaşma şerefine erişmiş ve caz müziğin önemli düşünürleri arasında yer almış bir usta. 50 seneye yaklaşan kariyerine 40’dan fazla albüm, şiir kitapları ve tiyatro oyunları sığdıran Shipp, müzik otoritelerince ‘’Yaşayan Caz Tanrısı’’ yakıştırmasına layık görülüyor ve ozan kimliğine apayrı bir kıymet veren müridleri onun sahnede saksofonuyla şiir okuduğuna inanıyor.

GHETTO sahnesinde kanlı canlı olarak ruhunuzu çalmaya gelecek bu caz efsanesi için ajandanıza 26 Mart Cuma’ya kocaman bir daire çizin. Uzun süre hafızalardan silinmeyecek bu önemli resitalde yerinizi almanızı şiddetle tavsiye ediyoruz.

Archie Shepp: saksafon, vokal
Tom McClung: piyano
Steve Mc Craven: davul
Wayne Dockery: kontrbas

www.archieshepp.net/

*Warm-up by Murat Beşer

Cazın yaşayan efsanesi Archie Shepp’ten sonra funk müziğin yaşayan efsanesi Fred Wesley de GHETTO sahnesinde yerine alacak. 70’li yıllarda James Brown’ın elinden tutmasıyla yakaladığı şansı iyi değerlendiren Georgia’lı trombonist Fred Wesley, funk müziğin geldiği noktanın en önde gelen mimarlarından biri. Dünyanın en iyi trombonisti sıfatına ulaşırken yaşadığı tecrübeleri genç müzisyenlerden oluşan The New JB’s grubuna aktaran Fred Wesley, özellikle ‘’The House Party’’ ve ‘’Bop to the Boogie’’ gibi hitlerle tam bir funk markası haline geldi. James Brown’ın bir çok albümünde enstrumantasyonun altına da imza atan usta trombonist, 2002’de ‘’Hit Me, Fred : Recollections of a Sideman’’ isimli otobiyografisini yayınladı. Funk müzik kültürünün en önemli parçalarından olan ve funk müzik dendiğinde adı James Brown’dan sonra akla gelen ilk isim olan Fred Wesley’nin 23 Nisan Cuma gecesi GHETTO’da gerçekleşecek ve eğlencenin üst seviyede olduğu sahne performansını sakın kaçırmayın!

http://www.funkyfredwesley.com/

http://www.myspace.com/fredwesley

*warm-up by Hakan Henry
*visuals by x-static

SESLİ KİTAP: Kamelyalı Kadın

2010-03-05T20:11:00.011+02:00

Paris piyesten sonra kamelyalı kadınlarla dolmuştu.

Neredeyse bütün kadınlar "aşık bir orospu" olmak istiyorlardı.

Kadınlık dehlizlerinin en esrarengiz durağı olan orospulukta, o dehlizlerin en parlak meşalesi olan aşk alevleri yanıyordu. Herkes böyle bir aşk yaşamayı özlüyordu.

Günah ve masumiyet bütün çekicilikleriyle, göğsüne taktığı kamelyayla dolaşan tek bir kadında biraraya gelmişti. Ve, kadınlar günaha ve masumiyete aynı anda sahip olmayı arzuluyorlardı.

Hizmetçisi Clautild, Marie Duplesis'i güzel kokulu sularla yıkadı, kalın havlularla kuruladı, bütün vücudunu pudralarla ovdu, aynanın karşısında kirpiklerini rimelledi, yanaklarına allık sürdü, dudaklarını boyadı, ardından uzun kırmızı tuvaletini giydirdi, mücevher kutusundan en sevdiği inci gerdanlığını getirip taktı, dirseklerinin üstüne kadar uzanan saten eldivenlerini narin beyaz kollarına geçirdi.

O gece Paris'te büyük bir balo veriliyordu.

Aynı zamanda da Marie'nin yirmi üçüncü yaş günüydü.

Salondaki büyük koltuğa oturdu.

Bütün gece o koltuktan kımıldamadı.

Baloya gidecek hali yoktu.

Ölüyordu.

Veremin son dönemini yaşayan bu genç kadın Paris'e geleli henüz yedi yıl olmuştu ama bu sürede oğul Alexandre Dumas'yı, Franz Liszt'i, başta Dük de Guich olmak üzere birçok aristokratı kendine aşık etmiş, açtığı salonda "dostları" Balzac'ı, Musset'yi, Theophile Gautier'yi ağırlamıştı.

Yirmi üçüncü yaş gününde ölmeye ve edebiyat dünyasının en unutulmaz kahramanlarından biri olmaya hazırlanıyordu.

Kendisini daha on iki yaşındayken erkeklere satan sarhoş bir babanın kızıydı, okuma yazmayı on yedi yaşındayken bir dans salonunda karşılaştığı ve kendisine aşık olan Dük de Guiche'den öğrenmişti ama döneminin neredeyse bütün dahilerini etkileyen parlak bir zekası, karşılaştığı her erkeği çarpan olağanüstü bir güzelliği, onu gören herkesin ışığında soluklaştığı etkileyici bir gülümsemesi vardı.

Kısa zamanda öylesine ünlenmişti ki Paris'e gelen bütün yabancı aristokratlar vakitlerini onunla geçirmek için sıraya giriyor ve servetlerinin bir kısmını onun evinde bırakmaya razı oluyorlardı.

Yirmi yaşındayken Alexandre Dumas'nın gayrimeşru oğlu olan Alexandre Dumas Fils ile karşılaştı.

Aynı yaşlardaydılar.

Oğul Alexandre Dumas, zeki, esprili ve yakışıklı bir adamdı.

Marie'ye aşık oldu, Marie de ondan hoşlandı.

Yirmi yaşındaki "oğul" Alexandre'ın parası yoktu. Sevgilisini görmeye geldiğinde, o sırada onun yanında olan erkeğin gitmesini komşunun evinde beklerdi.

Kaçınılmaz olarak kıskançlık krizleri geçiriyordu.

Kavgaları dayanılmaz boyutlara ulaştı.

On bir ay sonra ayrıldılar.

Ayrılığın hemen ardından Marie, belki de hayatında gerçekten aşık olduğu tek erkek olan Franz Liszt'e rastladı. O sıralarda veremi iyice ilerlemişti. Liszt'le birlikte İstanbul'a gitme planları yaptılar.

Ne tuhaftır ki, kadınların gerçekten bütün varlıklarıyla tutuldukları erkekler genellikle "güvenilmez" çıkarlar; dalgalı saçları, yakışıklı yüzü, piyanonun taşlarına tanrının dudakları gibi dokunan ince uzun parmakları, kralların karşısında bile bir nebze taviz vermediği kibiriyle bütün Avrupa'yı kendine aşık eden Liszt, hayatını bir orospuya adayacak biri değildi, o "konteslerin" erkeğiydi, verem olan sevgilisinden hastalık kapmaktan korkup "döndüğümde seni İstanbul'a götüreceğim" diyerek kaçtı.

Daha sonraları, "ben normalde o tür kadınlarla ilgilenmem ama Marie Duplesis farklıydı. Büyük bir yüreği, çok canlı bir ruhu vardı ve bence kendi tarzında eşsizdi. Asla varolmayan bir kadınlığın bütün özelliklerini kendinde birleştirmişti" diye yazmıştı.

Liszt'den sonra hastalık daha da ilerledi.

Genç kadın en iyi doktorlara gitti, en ünlü kaplıcaları dolaştı ama çare yoktu.

Günden güne çöküyordu.

Ölüm döşeğindeyken başucunda ona aşık olan iki kont gözyaşlarıyla bekliyordu.

Paris'in en büyük kilisesinde muhteşem bir cenaze töreni yapıldı.

Cenazeden sonra bütün eşyaları Paris sosyetesinin katıldığı bir açık artırmada satıldı.

O açık artırmayı izleyenler arasında genç Alexandre da vardı.

Kitapları, serveti, şöhreti, "yardımcı yazarları", gösterişi, parası gösterişine yetmediği için sürekli büyüyen borçları, inanılmaz iştahı, iri gövdesi, sevgilileri, kahkahaları, gürültülü konuşmaları ile Fransız edebiyatını tek başına doldurmak ister gibi gözüken, "ben, Victor Hugo ve Vigni güçlü üç yazarız, aralarında Balzac'ın da bulunduğu diğerleri bizimle yeni kuşak arasındaki geçiş bölgesidir" diyecek kadar kendine hayran olan, "Monte Kristo Şatosu" adı verilen şatosunda büyük bir kalabalıkla yaşayan görkemli bir babanın, kazanacağı ünden henüz habersiz olan sessiz ve sakin oğlu asla unutamadığı kadını anlatacağı romana bu satış sahnesiyle başlayacaktı.

Asında edebi değeri çok büyük olmasa da satırlarına kendi ruhunda yanan gerçek bir acıyı üflediği ve edebiyat tarihinin en güzel aşk romanlarından biri sayılan "Kamelyalı Kadın"ı kısa zamanda yazdı.

Kitap yayınlandığında yirmi dört yaşındaydı.

Roman birkaç baskı yaptı.

Alexandre, romanını üç yıl sonra piyes olarak yeniden yazdı.

Piyes, eşine az rastlanır bir başarı kazandı.

İlk gece piyesi izlemeye baba Alexandre Dumas da arkadaşlarıyla gelmişti, piyes başlamadan önce arkadaşlarına "Bizim oğlanın piyesi tutmayacak gibi geliyor bana" demişti, birinci perdeden sonra, "Piyes fena değil, ben de bir iki yerine dokundum zaten" diyerek yaklaşan başarıyı hissettiğini göstermişti. Piyes, ayağa fırlayan seyircilerin dinmeyen alkışlarıyla bittiğinde ise baba Alexandre da ayağa kalkıp arkadaşlarına sarılarak "Aslında bu piyesi ben yazdım" diye bağırmıştı.

Oğul Alexandre, "19. yüzyılın en iyi üç piyes yazarından biri" olarak anılacağı parlak kariyerine delicesine aşık olup delicesine kıskandığı genç bir orospunun hayatını anlatarak başlamıştı.

Hikaye, genç Alexandre'ın satırlarında biraz değişmişti.

Onun kitabının kahramanı, "aşık olduğu genç yazar" için mutluluğundan da hayatından da vazgeçiyordu.

Piyes bütün dünyada defalarca oynandı, Verdi onu "la Traviata" adıyla opera yaptı, dünyanın neredeyse her ülkesinde filmleri çekildi.

İnsanlar "aşık ve fedakar orospu" karakterini sevmişlerdi.

Aşkı, bulunması en zor yerde, hayatını bir erkekten bir erkeğe dolaşarak kazanan bir orospunun kalbinde bulmak insanlara aşkın erişilmez gücünü gösteriyor, asla değişmeyecek gibi gözüken hayatın kurallarını aşkın değiştirebileceğine inanmalarını sağlıyordu.

Marie Duplesis, Alexandre'ın piyesinde Marguerite Gautier adını almıştı, gerçek hayatında da çiçekleri çok seven Marie'nin oyundaki yansıması da göğsüne sürekli "kamelya" takıyordu.

Paris piyesten sonra kamelyalı kadınlarla dolmuştu.

Neredeyse bütün kadınlar "aşık bir orospu" olmak istiyorlardı.

Kadınlık dehlizlerinin en esrarengiz durağı olan orospulukta, o dehlizlerin en parlak meşalesi olan aşk alevleri yanıyordu.

Herkes böyle bir aşk yaşamayı özlüyordu.

Günah ve masumiyet bütün çekicilikleriyle, göğsüne taktığı kamelyayla dolaşan tek bir kadında biraraya gelmişti.

Ve, kadınlar günaha ve masumiyete aynı anda sahip olmayı arzuluyorlardı.

Alexandre, aşık bir kadını kendi aşkından yaratmıştı.

Daha sonra yazdığı on bir oyunda da hep aynı temayı "yasak aşkı" anlattı, buna rağmen hayatı boyunca kendini hep "ahlakçı" bir yazar olarak gördü, piyeslerine "ahlaksızlığı yeren" önsözler yazdı.

Bir eleştirmenin dediği gibi, "Allahtan ahlaki öğütlerini eserlerine yansıtmayacak kadar akıllıydı" ve ahlakçı görüşler sadece önsözlerde kaldı.

Belki de bu "akıllılığı" sayesinde büyük bir ün ve servet kazandı.

Ünü çok genç yaşta bulmasına rağmen hiçbir zaman babası gibi yaşamadı, sürekli olarak kendisini "eğlenceli bir hayat" yaşaması için kışkırtan babasına uymadı, servetini gösteriş için harcamadı.

Zekice ve esprili konuşmaları nedeniyle toplantıların en çok aranan adamı oldu ama kalabalıklardan hep uzak durmayı tercih etti.

Babasına en çok benzeyen yanı kadınlara olan düşkünlüğüydü.

Ama buna rağmen kadınlarla ilişkilerini eserleri için "malzeme" toplayacağı "deneyler" olarak kullanmaktan da kaçınmadı, bir keresinde "kıskanç bir kadının tepkilerini" inceleyebilmek için birlikte olduğu kadının bulunduğu bir toplantıya kolunda başka bir kadınla gidecek kadar da gözü karaydı.

Daha sonra yazdığı "demimonde" isimli piyeste gene bir kibar orospuyu anlattı ve Fransızca'ya o tür kadınları anlatmak için kullanılacak bir sözcük kazandırdı piyesinin adıyla.

Bütün yazdıklarına bakıldığında Marie Duplesis'le yaşadıklarının onun belki de tüm hayatına ve duygularına damgasını vurduğunu ve kadınların "seks hayatlarındaki kırılganlıklarına ve düzenbazlıklarına" her şeyden fazla ilgi duyduğunu görebiliyordunuz.

Ne yazarsa yazsın sanki canının en çok yandığı yere dönüyordu.

Hem bu kadar kırılgan, bu kadar zayıf görünüp hem de nasıl bu kadar oyunbaz olabildiklerini, nasıl bir erkekten bir erkeğe geçebildiklerini anlamaya çalışıyordu.

Asıl anlamaya çalıştığı, zarif manevralarla erkeklerin arasında dolaşan, hepsinde aynı arzuyu ve şefkati uyandırmayı başaran ve bir orospu olduğunu kırılganlığı ve parlak gülümsemesiyle unutturmayı başaran Marie'ydi büyük bir ihtimalle.

Bir de bütün gerçeği bilmesine, diğer erkeklerin nasıl tuzağa düştüğüne şahit olmasına rağmen kendisinin bu "kırılgan düzenbazlığa" nasıl kapıldığını kavramak istiyordu.

Bu nasıl oluyordu?

Herhalde asıl sorduğu soru buydu.

Hayatı boyunca cevabını aradığı soru.

Bir erkeğin bu yumuşacık kasırganın içinde nasıl kaybolduğunu, gördüğü gerçeklerin bile anlamını nasıl kaybettiğini, nasıl güvendiğini, sıkıca tuttuğunu sandığı kadının nasıl o kadar kıvrak ve rahat dönüşler yapabildiğini, bir yanını bütün masumiyetiyle teslim ederken diğer yanının nasıl bu kadar günahkar kalabildiğini anlamak istiyordu.

Çok genç yaşta o kasırganın içinde kaybolmuş, ruhunun bir parçasını da orada bırakmıştı.

Yazdığı karakterlerle, diyaloglarla, o kayıp parçasını geçmişin elinden koparıp almak ister gibiydi.

Sorunun cevabını bulursa, bunu becerebilecekti.

Cevabı bulabildi mi bilmiyorum.

Ama cevabını aradığı soru onu Fransız edebiyatının zirvesi sayılan Fransız Akademisi'nin üyeleri arasına soktu.

Ve, dünyanın hemen hemen her yerinde insanlar, onun bir vakitler içinde kaybolduğu o kasırganın dalgaları arasına istekle atıldılar.

Terzi bir kadının çapkın ve ünlü bir yazardan doğurduğu gayrimeşru çocuk, çağının en önemli yazarları arasına katıldı bu soruyla.

Yirmi üç yaşında ölen güzel bir orospu insanların hafızasına bir "azize" olarak kazındı.

Marie Duplesis'in mezar taşında pembe kamelya kabartmaları var.

Ve, Theophile Gautier'in onun için yazdığı satırlar.

Bugün hálá ziyaretçiler, mezarlık bekçisine "kamelyalı kadının mezarını" soruyorlar.

Her zaman taze kamelyalar duruyor orada.

Alexandre o kadını kendi aşkından yarattı.

İnsanlar, yirmi üç yaşında ölen o kadını hep yaşattılar.

Kamelyalı kadın o.

Bütün kadınların gizlice olmak istedikleri.

Ahmet ALTAN - 8 Ekim 2006, Hürriyet

Kamelyalı Kadın'ı Türkçe sesli kitap olarak ağağıdaki bağlantılardan dinleyebilirsiniz:

Bölüm : 1

Bölüm : 2

Bölüm : 3

Bölüm : 4

Bölüm : 5

Bölüm : 6

Bölüm : 7

Bölüm : 8

Bölüm : 9

Bölüm : 10

Bölüm : 11

CEMRE bugün toprağa düştü

2010-03-05T18:18:00.004+02:00

Cemre, İlkbahar başlangıcında yedişer gün arayla önce havada sonra su ve toprakta oluştuğu sanılan sıcaklık artışı. Arapça olan sözcük kor durumunda ateş anlamına gelir.

Eskiden yıl Kasım ve Hızır olarak ikiye ayrılırdı. Kasım; Kasım ayının sekizinde başlar, 46'sında erbain, 86'sında da hamsin girer, kışın en soğuk 90 günü böylece geçerdi. Cemrelerin ilkinin, Kasımın 105'inde (19-20 Şubat) "havaya", ikincisinin Kasımın 112'sinde (26-27 Şubat) "suya", üçüncüsünün de Kasımın 119'unda (5-6 Mart) "toprağa" düştüğüne inanılırdı.

Halkımızın arasında yaygın olarak baharın müjdecisi olarak bilinen sıcaklığın artması olayına cemre denir. Cemre, birer hafta arayla havaya, suya ve toprağa düştüğüne inanılan bir ısıtıcı güçtür (Meydan Larousse, 1969). Cemre üç tanedir: Birinci Cemre havaya (19-20 Şubat), İkinci Cemre suya (26-27 Şubat) ve Üçüncü Cemre de (5-6 Mart) toprağa düşer. Her cemrenin düşüşüyle hava sıcaklığı artar, cemrelerin arasında ise sıcaklıklarda küçük bir düşüş görülür ^[1]

Böylece cemre, havanın aşağıdan değil de sanki yukarıdan aşağıya doğru ısındığını ifade eder. Meteorolojik folklörümüzdeki önemli yeri ve küresel ısınmada havanın ısınması konusunun önemi nedeniyle cemre burada kısaca ele alınmıştır.

Öncelikle sanıldığı ve cemrenin açıklandığı gibi güneş ışınları atmosferimizi doğrudan ısıtmaz. Diğer bölümlerde açıklandığı gibi yeryüzeyi, güneş ışınlarını yuturak önce kendi ısınır, sonra atmosferi ısıtır (Lutgens ve Tarbuck, 1989). Açık bir günde, atmosferin alt tabakasından geçen güneş enerjisi, yeryüzeyi tarafından yutulur. Dolayısıyla yeryüzeyi ısınır. Yüzeydeki hava ısındıkça, yüksekteki havadan daha az yoğun hale gelir. Isınan hava yükselir ve daha soğuk olan hava çöker. Yükselen hava, genişler ve soğur. Su buharı, bulut damlacıkları şeklinde yoğunlaşarak, hal değişim ısısından dolayı, havanın ısınmasını sağlar. Bu sırada dünya karbondioksit ve su buharı tarafından yutulup tekrar yayınlanan, kızılaltı ışınları yayınlar. Gazların yoğunluğu, dünya yüzeyinde daha az olduğundan, yutma işleminin büyük bir kısmı, yüzeye yakın katmanlarda gerçekleşir. Dolayısıyla, atmosferin alt tabakaları aşağıdan yukarıya doğru ısıtılmış olur.

Cemrenin diğer bir anlamı, Müslümanların hac sırasında Mina vadisinde attığı taşlardan meydana gelen yığındır. Divan şairlerinin, cemre zamanlarında baharın gelmesi dolayısıyla, önemli kişilere yazdıkları övgü şiirleri de Cemreviye olarak bilinmektedir. Meteorolojik bir olay olarak bilinen cemre ise takvimlerde ilkbahardan önce birer hafta aralıkla havaya, suya ve toprağa düştüğü inanılan ısıtıcı (ısıl) güç veya sıcaklık yükselmesi olarak tanımlanır

MÜZİK-David Helfgott-Rach 3

2010-03-02T19:36:00.010+02:00

"Dahilikle delilik arasında ince bir çizgi vardır" derler. Her dahi biraz da delidir. Ama yanılmıyorsam dahilere atfedilen bu az buçuk delilik, onların yaratıcılıklarına ve sıradışı özelliklerine gönderme niteliğinde bir iltifattır da aynı zamanda.

1947 yılının 19 mayısında Melbourne'de dünyaya gelen David Helfgott da, müziğe olan yeteneği sayesinde küçük yaşta bir dahi olarak nitelenmişti. Babası Peter Helfgott'un öğretmenliğinde beş yaşında piyano çalmayı öğrenmiş, onlu yaşlarına geldiğinde de yarışmalarda başarılar göstermeye başlamıştı bile. Ama bu geleceği parlak görünen dahi çocuğun “deliliği” ise bir iltifat değil, ne yazık ki uzun yıllar onu piyanosundan eden psikolojik bir hastalık olarak kayda geçecekti.

Müziğe yatkın, müzik eğitimi almak isterken buna engel olunmuş bir babanın, kendi gerçekleşmemiş isteklerini oğluna yaptırmak istemesiyle başlayan bir süreçte, babası David'i hep başarılı olmaya zorlar; başarısızlıklarında onu küçümser, sevgisinde hastalıklı, kızgınlığında cezalandırıcıdır. David'in, düyanın çalınması en zor bestelerinden biri sayılan Rachmaninoff'un 3. Piyano Konçertosu'nu çalabileceğine inanabilecek kadar gözü dönmüş baba, oğlunun Amerika'da müzik eğitimi almasına engel olur.

Sevgisinde de cezasında da aşırı olan babasının bu engellemesine tepki veremeyen David, on dokuz yaşına geldiğinde Londra'daki Kraliyet Müzik Koleji'ne burs kazanınca “kapıdan çıktğında bir daha dönemeyeceği” tehdidini arkasında bırakıp İngiltere'ye gider. Orada üç yıl Cyril Smith ile çalışan David, Rach 3'ü kusursuz bir şekilde çalmak peşindedir. Sonunda 3. konçertoyu çalmayı başaracak ama üzerinde hissettiği ağır baskının sonucunda hastalığının ağırlaştığının belirtileri de görülmeye başlanacaktır.

Okuldan sonra evine dönmüş, evlenmiş; ama kısa süren evliliğinden sonra şizoaffektif bozukluğu teşhisiyle on yıl tedavi göreceği Graylands Sinir ve Akıl Hastalıkları Hastanesi'ne yatırılmıştır. Tedavisi sürecinde piyano çalması yasaklanan David, hastaneden çıkıp dışarıdaki yaşama adım attığında dönen talihinin yolunda yürümekte olduğundan habersizdir.

Bir barda çalışmaya başlayıp piyanodaki ustalığıyla terar “parlamaya” başlayan David, astrolog Gillian Murray ile evlendiğinde hem hayat arkadaşını bulmuş hem de dünyanın birçok ülkesinde konserler vermeye başlamıştır. 1991 yılında “Liszt, Racmaninoff, Chopin” CD'si Avustralya ARIA Ödülüne aday gösterilir. 1996 yılında Scott Hicks'in yönettiği, baş rolünde Geofrey Rush'ın oynadığı ki bu rölüyle Oscar almıştır kendisi, David Helfgott'un hayatını anlatan Shine adlı film çekilir. Filmin gösterimiyle beaber David Helfgott adı tüm dünyada duyulur. David'in “Racmaninoff 3” CD'si, filmin saundtrack'iyle birlikte best-seller olur. 1997 yılında New York Times ve Billboard, Helfgott'u “yılın en etkili klasik müzik sanatçısı” ilan ederler.

http://www.hafif.org/yazi/deli-mi-dahi-mi-david

İşte Yol : Git...Bit...ve Yit....

2010-03-01T18:50:00.004+02:00

Yol biterken yitmeli...

yiterken başlamalı

insan....

gittiğin yer, bittiğin yol

aynı zamanda

yitebildiğin yer olmalı...

yağmurla bitmeli

toprakla yitmeli

ve güneşle

yeniden doğmalı

ille de ilkbaharda...

ilkbaharda....

h.a.

Bahara Nublu Jazz ile Merhaba Deyin!

2010-03-01T18:00:00.002+02:00

http://www.babylon.com.tr

FİLM MÜZİĞİ: Warren Ellis, Nick Cave ve Yol

2010-03-01T10:52:00.006+02:00

Warren Ellis.Dirty Three’nin usta kemancısı. Mandolin’den Buzuki’ye bir çok enstrümanı çalan bir isim. Aynı zamanda Nick Cave’in son ilham perisi.

Warren Ellis The Bad Seeds’e 1995′te katılmıştı ki bu dönemlerde Blixa Bargeld ve Mick Harvey , Cave’le beraber yaratıcı olarak ön planda olan isimler olmaya devam ediyorlardı.Ellis’in katılımı ile beraber ilerleyen yıllarda Blixa’nın rolü gide gide azalmaya başladı ki kanımca bunda Cave’in kendi efsanesini körükleyen mitik portrelerden ziyade daha çıplak sözlere yönelişi ve bunun müziğe de yansımasının payı vardı.Öyle ki 97 tarihli “Are you the one that i’ve been waiting for” adlı parçanın klibinde Blixa gitara neredeyse dokunmuyor ve sadece yerinde duruyordu.Belki de Bad Seeds fanları için o zamanlar Blixa’nın orda durması bile yeterliydi. Ta ki 2003′e kadar. Eleştirmenlerin genel olarak Nick Cave ve Bad Seeds’in en vasat albümü olarak nitelendirdiği Nocturama’dan sonra Blixa gruptan ayrıldı. Warren Ellis grupta daha yaratıcı bir güç olarak ön plana çıkmaya başlıyor, bu Mick Harvey’nin daha da geri planda kalmasına sebep oluyordu.Bu durum Cave’le Birthday Party’den bu yana beraber olan Harvey’nin geçtiğimiz aylarda gruptan ayrılmasıyla nokta buldu.

Bu ayrılıklara rağmen Cave Ellis’te yeni hayat bulmuşa benziyor.Cave 2005′te The Proposition adlı filmin senaryosunu yazdı ve Ellis’le beraber filmin müziklerini yaptılar. Daha Sonra da The Assassination of Jesse James için geçtiğimiz yılların en başarılı soundtrack çalışmalarından birine imza attılar. 2006′da Cave , Ellis ve Bad Seeds’ten davulcu Jim Sclavunos ile basçı Martyn Casey ‘den oluşan Grinderman topluluğu karşımıza çıktı.Grinderman’le Cave sert ve mizahi yönünü ön plana çıkarıyordu. 2008′de Bad Seeds albümü Dig , Lazarus , Dig geldi. Ve en son olarak karşımızda The Road adlı filmin soundtracki ile çıkıyorlar. Umarız Cave ve Ellis birlikteliği bol meyva vermeye devam eder.

The Road , The Proposition yönetmeni John Hillcoat’un çektiği Cormac McCarthy’nin aynı adlı romanından uyarlanan bir film. Henüz filmi izlemediğim için soundtrack’in filme uyumluluğu hakkında çok net bi fikir belirtemeyeceğim.Fakat The Road’u okudum ve kafamda oluşan genel bi çizgi var.McCarthy kısa cümleler kuran , basit duran ama aynı zamanda zengin ve iç karartıcı bir stile sahip. Öne çıkan öğeler, karakterlerin yanısıra McCarthy’nin özgün betimlemeleriyle hayat bulan dünyalar oluyor.Blood Meridian’da Eski Amerika efsanevi bir kimliğe bürünürken , The Road’ta kıyamet sonrası dünya umudun çok az olduğu gri , solgun , küllü ve ıssız bir yer.

Cave ve Ellis, Jesse James’de ki minimalist çizgiyi burada The Road için de korumuşlar.Jesse James bir soundtrackten ziyade başlı başına bir albüm gibi hem kendi ayağı üstünde durabilen parçalara sahipti hem de olabildiğine sinematik bi havadaydı. Albümde hafif bir hareketlilik( buna da hareketli dedim ya! ), hafif bir aciliyet hissi vardı.The Road daha durgun bi havaya sahip. Parçalar yine minimalist ve atmosferik. Romanın ( ve tahmin ettiğim kadarıyla filmin) iç karartıcı ve korkutucu havası The Cannibals , The Family ve The Cellar adlı parçalarda hissediliyor.The Cannibals Ellis’in kemanı ve davullar(!) ile bizi ürkütürken ilk parça Home nostaljik bir çocukluk hatırası gibi ve büyük ihtimalle romanda hiç görmediğimiz kıyamet öncesi zamana atfediyor. The Road ise Cave’in piyanosu üstüne Ellis’in kemanının kasvetli melodilerini yığıyor.

Birçok The Road okuyucusu romanın o kadar karamsar olduğu görüşünde ki bir daha okumak zor geliyor diyorlar ve internette bloglar ve forumlarda dönen yorumlara göre film de aynı etkiyi yapmış.Yürek kaldırmaz hesabı. Tabii bu manipülatif bi karamsarlık değil. Sadece var. The Road’un soundtrack’i de bu karamsarlık ve umutsuzluğu; aynı zamanda nostalji ile umut kırıntılarını yansıtıyor. Belki de bu yüzden ben de bir Jesse James kadar The Road soundtrackine henüz geri dönemiyorum.Yine de onu geçmese de ona çok yaklaşan gayet başarılı bir soundtrack albümü bu.

“Once there were brook trout in the streams in the mountains.You could see them standing in the amber current where the white edges of their fins wimpled softly in the flow.They smelled of moss in your hand.Polished and muscular and torsional.On their backs were vermiculate patterns that were maps of the world in its becoming.Maps and mazes.Of a thing which could not be put back.Not be made right again.In the deep glens where they lived all things were older than man and they hummed of mystery.”

–Cormac McCarthy , The Road’un son paragrafı

KAYNAK: http://radyouber.info/www/index.php/warren-ellis-nick-cave-ve-yol/

http://www.emi.fi/jukebox/play/1357/the_road_-trailer

ŞİİR: Çanakkale Şehitlerine

2010-03-01T10:42:00.000+02:00

Şu Boğaz harbi nedir? Var mı ki dünyâda eşi?
En kesif orduların yükleniyor dördü beşi.
-Tepeden yol bularak geçmek için Marmara’ya-
Kaç donanmayla sarılmış ufacık bir karaya.
Ne hayâsızca tehaşşüd ki ufuklar kapalı!
Nerde-gösterdiği vahşetle 'bu: bir Avrupalı'
Dedirir-Yırtıcı, his yoksulu, sırtlan kümesi,
Varsa gelmiş, açılıp mahbesi, yâhud kafesi!
Eski Dünyâ, yeni Dünyâ, bütün akvâm-ı beşer,
Kaynıyor kum gibi, mahşer mi, hakikat mahşer.
Yedi iklimi cihânın duruyor karşında,
Avusturalya'yla beraber bakıyorsun: Kanada!
Çehreler başka, lisanlar, deriler rengârenk:
Sâde bir hâdise var ortada: Vahşetler denk.
Kimi Hindû, kimi yamyam, kimi bilmem ne belâ...
Hani, tâuna da züldür bu rezil istilâ!
Ah o yirminci asır yok mu, o mahlûk-i asil,
Ne kadar gözdesi mevcûd ise hakkıyle, sefil,
Kustu Mehmedciğin aylarca durup karşısına;
Döktü karnındaki esrârı hayâsızcasına.
Maske yırtılmasa hâlâ bize âfetti o yüz...
Medeniyyet denilen kahbe, hakikat, yüzsüz.
Sonra mel'undaki tahribe müvekkel esbâb,
Öyle müdhiş ki: Eder her biri bir mülkü harâb.

Öteden sâikalar parçalıyor âfâkı;
Beriden zelzeleler kaldırıyor a'mâkı;
Bomba şimşekleri beyninden inip her siperin;
Sönüyor göğsünün üstünde o arslan neferin.
Yerin altında cehennem gibi binlerce lağam,
Atılan her lağamın yaktığı: Yüzlerce adam.
Ölüm indirmede gökler, ölü püskürmede yer;
O ne müdhiş tipidir: Savrulur enkaaz-ı beşer...
Kafa, göz, gövde, bacak, kol, çene, parmak, el, ayak,
Boşanır sırtlara vâdilere, sağnak sağnak.
Saçıyor zırha bürünmüş de o nâmerd eller,
Yıldırım yaylımı tûfanlar, alevden seller.
Veriyor yangını, durmuş da açık sinelere,
Sürü halinde gezerken sayısız teyyâre.
Top tüfekten daha sık, gülle yağan mermiler...
Kahraman orduyu seyret ki bu tehdide güler!
Ne çelik tabyalar ister, ne siner hasmından;
Alınır kal'â mı göğsündeki kat kat iman?
Hangi kuvvet onu, hâşâ, edecek kahrına râm?
Çünkü te'sis-i İlahi o metin istihkâm.

Sarılır, indirilir mevki-i müstahkemler,
Beşerin azmini tevkif edemez sun'-i beşer;
Bu göğüslerse Hudâ'nın ebedi serhaddi;
'O benim sun'-i bedi'im, onu çiğnetme' dedi.
Asım'ın nesli...diyordum ya...nesilmiş gerçek:
İşte çiğnetmedi nâmusunu, çiğnetmiyecek.
Şühedâ gövdesi, bir baksana, dağlar, taşlar...
O, rükû olmasa, dünyâda eğilmez başlar,
Vurulup tertemiz alnından, uzanmış yatıyor,
Bir hilâl uğruna, yâ Rab, ne güneşler batıyor!
Ey, bu topraklar için toprağa düşmüş asker!
Gökten ecdâd inerek öpse o pâk alnı değer.
Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor tevhidi...
Bedr'in arslanları ancak, bu kadar şanlı idi.
Sana dar gelmiyecek makberi kimler kazsın?
'Gömelim gel seni tarihe' desem, sığmazsın.
Herc ü merc ettiğin edvâra da yetmez o kitâb...
Seni ancak ebediyyetler eder istiâb.
'Bu, taşındır' diyerek Kâ'be'yi diksem başına;
Ruhumun vahyini duysam da geçirsem taşına;
Sonra gök kubbeyi alsam da, ridâ namıyle,
Kanayan lâhdine çeksem bütün ecrâmıyle;
Mor bulutlarla açık türbene çatsam da tavan,
Yedi kandilli Süreyyâ'yı uzatsam oradan;
Sen bu âvizenin altında, bürünmüş kanına,
Uzanırken, gece mehtâbı getirsem yanına,
Türbedârın gibi tâ fecre kadar bekletsem;
Gündüzün fecr ile âvizeni lebriz etsem;
Tüllenen mağribi, akşamları sarsam yarana...
Yine bir şey yapabildim diyemem hâtırana.
Sen ki, son ehl-i salibin kırarak savletini,
Şarkın en sevgili sultânı Salâhaddin'i,
Kılıç Arslan gibi iclâline ettin hayran...
Sen ki, İslam'ı kuşatmış, boğuyorken hüsran,
O demir çenberi göğsünde kırıp parçaladın;
Sen ki, rûhunla beraber gezer ecrâmı adın;
Sen ki, a'sâra gömülsen taşacaksın...Heyhât,
Sana gelmez bu ufuklar, seni almaz bu cihât...
Ey şehid oğlu şehid, isteme benden makber,
Sana âğûşunu açmış duruyor Peygamber.

Mehmet Akif Ersoy

YOL yağmurla çok daha güzel

2010-03-01T10:35:00.005+02:00

Cama düşen yağmur

bu yolculukta yoldaştır

sana, yola, dağlara...

Yağmur toprağa rahmet,

Yola düşenlere ise merhamet...

Güzel şeydir,

yağmur olup gitmek..

Ve çok daha güzeldir

yağmurla eriyip bitmek...yitmek..

h.a.

FİLM: Beynelmilel

2010-02-24T17:40:00.005+02:00

Yönetmen	Sırrı Süreyya Önder, Muharrem Gülmez
Senarist	Sırrı Süreyya Önder
Müzik	Kalan Müzik (orijinal soundtrack parçaları), Pierre Degeyter (Komunist Enternasyonal Marşı), Chopin (Cenaze marşı), Anonim (türküler)
Oyuncular	Cezmi Baskın, Özgü Namal, Umut Kurt, Mersin Belediye Orkestrası
Yapım yılı, ülkesi	2006, Türkiye
Süre	106 dakika
Dil	Türkçe
Tür	Dram/Komedi/Politik
Gösterim tarihi	12 Eylül 2006
Prodüksiyon şirketi	Beşiktaş Kültür Merkezi (BKM)
Beynelmilel 2006 Fragman Yükleyen SinemaTurk. - TV dizilerini ve programlarını online izleyin.

Sırrı Süreyya Önder ve Muharrem Gülmez'in yönettiği sinema filmi. 2006 yılında çekilen film, gösterime Ocak 2007'de girdi. Filmde 12 Eylül 1980 sonrası sıkıyönetiminin, doğuda yerel halk ve çalgıcı sınıfı (gevende) üzerine etkileri trajikomik bir şekilde anlatılır.

1982 yılında Adıyaman'da bir grup yerel müzisyen (gevende), o yıllarda uygulanmakta olan sokağa çıkma yasağından dolayı geçim sıkıntısına düşerler. Geçinebilmek için buldukları çözüm hepsinin tutuklanmasına yol açar. Yörenin sıkıyönetim komutanı, bu yerel müzisyenleri çağdaş bir orkestraya dönüştürmek isteyince olaylar gelişmeye başlar.

Yöresel orkestradan, kenti ziyaret edecek olan Konsey üyelerinin karşılama töreninde çalmaları istenir. Fakat bu konseyi karşılamayı sadece müzisyenler değil, şehrin genç aktivistleri de büyük bir sabırsızlıkla beklemektedir.

Siyasal bilimler öğrencisi Haydar (Umut Kurt); "Biz çalgıcı adamız. Çalgıcıdan hiç devrimci olur mu, komünist olur mu?" diyen abisi Servet'e (Sırrı Süreyya Önder) kulak asmamakta, Konsey üyelerini karşılamak için bir protesto eylemi hazırlamayı düşünmektedir. Ve bu eylemi gerçekleştirmek için de çağdaş orkestranın şefi Abuzer'in (Cezmi Baskın) kızı, aşklarını birbirlerinden bile gizli tuttukları, Gülendam'dan (Özgü Namal) yardım almaktadır.

Bir yandan sıkıyönetim birimleri ve yöresel orkestra, bir yandan da devrimci gençler tarafından birbirinden habersiz olarak yürütülen bu karşılama hazırlıklarının karışması sonucunda herkesi şaşırtacak olaylar gelişecektir.

Beynelmilel filminde ..dilber ay sarkisi
Yükleyen onur1967. - Video klipler, sanatçı röportajları, konserler ve çok daha fazlası.

YOL FİLMİ: Runaway Train

2010-02-23T19:36:00.009+02:00

Akira Kurusowa'nın senaryosundan Andrei Konchalovski'nin yönettiği 1985 yapımı filmde Jon Voight ve Eric Roberts hapishane firarisi iki mahkumdur. Kacmak icin bindikleri tren durdurulamamaktadır. Hapishane müdürü de peşlerindedir.

İnsanı hayvandan ayıran nedir? İnsan ruhundaki vahşiliğin sınırı var mıdır ?

Runaway train-2
Yükleyen ivan1230. - Yeni sanat videolarını keşfet.

John Voight, Vivaldi'nin "Gloria" sı eşliğinde lokomotifin üzerinde ayakta ölüme doğru giderken Shakespeare'in 3. Richard'ından

"no beast so fierce but knows some touch of pity. but i know none, and therefore am no beast."

alintisi ile sonlanır film.

Sinema tarihinin belki de en güzel finali...

SATRANÇ: Linares Turnuvası

2010-02-23T18:12:00.004+02:00

Satrancın "Wimbledon"ı olarak kabul edilen "Linares Turnuvası" nda bu akşam sondan bir önceki maçlar oynanıyor.

Karşılaşmaları canlı olarak buradan izleyebilirsiniz.

Bu akşamki Grischuk - Topalov karşılaşması şampiyonu belirleyecek gibi duruyor.

http://en.wikipedia.org/wiki/Linares_chess_tournament

http://www.ajedrez.ciudaddelinares.es/resul.htm

SON DURUM
1.	Topalov, Veselin	5,5	g	BUL	2805
2.	Grischuk, Alexander	4,5	g	RUS	2736
3.	Aronian, Levon	4,0	g	ARM	2781
4.	Gashimov, Vugar	3,5	g	AZE	2759
5.	Gelfand, Boris	3,5	g	ISR	2761
6.	Vallejo, Francisco	3,0	g	ESP	2705

HİKAYE: Yalnızlığın Yarattığı İnsan - Sait Faik

2010-02-23T00:49:00.009+02:00

Pardösüsünün kürklü yakasını kaldırınca üşüdü mü diye baktım. Aslında soluk esmer yüzü balmumu gibi sararmıştı.

- Üşüdün, dedim.

Kaşını kaldırdı. Yanağındaki çıban yerinde kan yoktu. Durdum. Yüzünü avuçlarıma alıp oğaladım.

- Neden böyle oldun, dedim.

Güldü. Karanlığa doğru tükürdü. Başını iki tarafa şiddetle salladı.

- Olurum bazı bazı böyle, dedi.
- Bir yere girelim, dedim.
- Girelim, dedi. Girelim ama içmeyelim artık.
- İçelim, dedim.
- Öleceksin be, dedi.
- Öleceğim dedim.

Elimizdeki bardaklara baktık. Yüzü ne durgun, sessiz, esmerdi. Yine soluktu ama canlıydı.

- Senin suratın bitkin, dedi.
- Bitkin dedim.

Fıstık yedi, bira içti. Fıstık yedim, bira içtim. Kulağıma bir şeyler öttü. Bayılacak gibi oldum. Dikkatle bana bakıyordu.

- Çok ihtiyarladın sen, dedi.
- İhtiyarladım, dedim.

Saçlarıma baktı. Gözlerime baktı. Güldü.

- Boşver, dedim. Yahu, bakma!

Isınmış olacak yakası kürklü pardesüsünü çıkardı.

Pardesüsünün yakası kürklü, pardesüsünün yakası kürklü dedim içimden. İçimden biri: 'E ne olacak yani?' dedi. Ne olacak, ben de yaptıracağım bir tane böyle.

- Seni bir daha göremeyecek miyim? Dedim.

Kızdı.

- O benim bileceğim şey, dedi.

İki gün sonra yirmi kişiye: "O benim bileceğim şey" ne mânaya gelir diye sordum. Hiçbiri doğru dürüst bir mâna veremedi.

Daha iki gün geçmemişti. Biz hâla birahanede idik. Etrafımı görmüyordum. Onu da görmüyordum. Havayı görür müyüz? Dalmıştım.

- Hadi kalk, gidelim, dedi.
- Nereye? Dedim.
- Maça, dedi.
- Maça mı? Dedim. Bu vakit maç olur mu?
- Avrupa'da gece maçları olur ya, dedi.
- Burada olmuyor ki, demedim. Kalktık. Yokuşu indik. Bir yerde durduk. O soyundu. Aşağıda merdiven başında yarı aydınlıkta oynayan futbolculara karıştı. Sesler duydum. Düdükler duydum. Küfürler duydum. Etrafıma baktım. Binlerce insan vardı.

Bir aralık yanıma geldi.

- Sen oynuyor musun? Dedim.
- Kör müsün? Dedi.
- E ben ne yapıyorum.
- Sen de oynuyorsun, dedi.
- Ben de mi oynuyorum. Ben ne oynuyorum?
- Güldü. Dişlerini gördüm. Bir tanesi kenarından kırıktı.
- Sen, dedi, seyirci oynuyorsun.
- Ha, sâhi! Dedim.

Ben seyirci oynuyordum. Başladım tepinmeğe. El çırpmaya. Üşüyordum. Paltomun yakasını kaldırdım. Onunki gibi koyun kürkü koyduracağım ben de. Yanaklarımda bir kürk serinliği duydum.

Artık hareket etmedim. Seyirciler kayboldu. Futbolcular kayboldu. Neden sonra yanıma geldi.

- Maç bitti, dedi.
- İyi ya, dedim. Kim kazandı?
- Ötekelir! Dedi.
- İşte bu olmadı. Dedim.
- Sen kim kazansın istiyorsun? Dedi.
- Bizimkiler, dedim.
- Bizimkiler kim
- Siz.
- Biz mi? Dedi. Bizim kazanmamızı mi istiyordun?
- Öyle ya, tabii, dedim.
- Neden? Dedi.
- Öbür tarafta tanıdığım kimse yoktu ki?
- Bizim tarafta var mıydı?
- Sen vardın ya; dedim.
- Budala dedi, ben de yoktum.
- Ben seni gördüm, dedim.
- Ne oynuyordum?
- Bek!
- Sâhi görmüşsün, dedi.
- Birisi seni düşürdü, dedim.
- Düşürdü, dedi.
- Topallıyorsun, dedim.
- Topallıyorum, dedi, sana ne?
- Hiç , bana hiç, dedim.

İçim burkuldu.

Birdenbire kaybettim onu. Seslendim:

- Panco, Panco!

Hiçbir cevap alamadım.

Birisi karanlıkta adımı çağırdı.

- İshak, İshak, dedi.

Cevap vermedim. Ses, onun sesi değildi. Ama sonra belki arkadaşımdın bir haber alırım diye:

- Ne var yahu? Dedim.
- İshak, İshak, dedi yine ses.
- Ne var yahu, ne var? Burdayım!
- Yanıma yaklaşan ayak seslerini tanıdım! Dedi. Yanında üç tane genç vardı. Biri kısa boylu, Ermeni suratlı idi. Ötekisi bir balıkçı ceketi giymişti. Mânasız bir yüzü vardı. Üçüncüsü upuzun biri idi. Aralarında kelimelerini binlerce kere duyduğum, mânalarını bilmediğim bir dil konuşuyorlar, anlamıyordum.

Onlar önde, ben arkada bir yokuş çıktık. Caddeye vardık. Cadde asfalttı. Işık içinde idi. Yerler ıslaktı. Yağmur kesilmişti.

- Yağmur yağmış, dedim kendi kendime.

Onları kaybetmiştim. Bir sinemanın gişesinde buldum. O kapıda bekliyordu. Bir tanesi bilet alıyordu. Uzun boylu bir balıkçı ceketli pis pis gülüyorlardı. O esmer, sakin, durgundu. Bana bakmadan benimle ilgili gibi idi.

Kendimi göstermemeğe çalıştım. Ben de bir bilet aldım. Onlar ön tarafta bir yere yerleşmişlerdi. Ben de kenarda ayakta durdum.

Onun karanlıkta sağa sola kıpırdandığını görüyordum. Önündeki adamla beraber o da sağa sola dönüyordu. Bir ara iyice yerine yerleşti. Elini yanağına dayadı. Seyre daldı. Sonra yine doğruldu. Başladı tırnaklarını yemeğe. Kalabalığın içinde pardesülü, kırk yaşlarında bir adam:

- Yeme tırnağını, diye bağırdı.

Gülümsedi. Işıklar yanmıştı. Üç arkadaşı kaybolmuştu. Önündeki tırnaklarını yeme diyen adam yanına geldi. Oturdu.

Bir şeyler konuştular, duymadım. Yakası kürklü eski arkadaşım pardesüsünün kolundan bir kaşkol çıkararak boynuna sardı. Ben siyah saçlarını görüyordum. Dönüp baktı. Beni tanımadı. Taşa, duvara bakmış gibi idi.

- Benim, yahu, benim, ben, arkadaşın, ben İshak demek için ağzımı açtım.
Sinemanın ağır havası ciğerime su gibi doldu. Sustum. Kalktılar. Işıklı çarşılardan geçtiler. Ben arkalarından mahzun baktım. Yapayalnız kalmış gibi idim. Onunla konuşaraktan bir lokantaya girdim. Lokantanın sahibi bir kadındı. Yanağında beni vardı. Halâ çocukluğunun genç kızı gibi idi. Gülümseyerek selâm verdi. Yirmi sene evveline gidiverdim.

Çok hasta olduğum zaman, ateşim kırka yaklaştığı zaman ellerim büyür. Dev gibi ellerim olur. Çoğunca çocukluğumda olmuştu.

- Ellerim büyüyor, derdim.

Büyükanam, yahut anam ellerimi soğumuş elleri içine alırlardı. "Yok bir şey, yavrum yok bir şey! Bak benim elimde ellerin" derlerdi. Sakinlerdim bir iki dakika. Yine büyürdü ellerim.

Ellerim büyürdü ellerim. Ellerim ne kadar büyürdü aman Yarabbi? Sokağa çıktığım zaman soğuktan ellerim küçülüverdi. Caddelerde idim. Binlere karşı birdim. On binlere karşı birdim.

- Panco, Panco diye haykırdım içimden.

Bir saate baktım. On bire çeyrek var. Caddeler tenha idi. Sinemalar dağılmamıştı. Sarhoşlar bana çarpmadı. Aralarından yılan gibi geçtim. Herkes Panco'ya benziyordu. Herkes maça gidiyordu. Pardesüsünün kürkünü kaldırmış gencin arkasından koştum.

Yakasından tutmak geçti aklımdın. Maça gidelim, diyecektim.

Hayır, hayır, seni o Alman lokantasına götüreceğim. Bir patates salatası yapıyorlar. Bir de spitzel yersin?

O pasajdaki birahaneye yine gitsem. O masaya otursam o masaya. İnsanlar gelse otursa çift çift kadınlı erkekli. Ben tek başıma. Milyonlar içinde tek başıma. Acı gitgide acıyor. Kavun acısı gibi, zehir gibi bir acı. Kaybettikten sonra bulduğumuz şey. Nedir o bil? Nedir o bil?

Kaybetmeden bulamadığımız bilemedin kaldır vur! Pencereden kim baktı. Neden baktı? Kapa gözlerini kapa. Ellerin büyüyor mu? Yok büyümüyor. Büyümüyor. Büyümüyor, büyümüyor, yaşasın. Ama acıyor, hayır acımıyor, yalan söyleme. Yüreğinin üstünde bir şey varmış gibi değil mi? Yalan. Mutlak bir yerde okudun. Yahut biri anlattı. Yahut aklında böyle kalmış. Yüreğinin üstünde bir şey yok. Yalnızlık. Yalnızlık güzel. Güzel değil. Kavun acısı. Kavun acısı da ne.

Sıcak sıcak börekler getirtti adamın biri. O olsa yerdi şimdi. Yemeği nasıl yiyordu bilmiyorum. Pardesüsünün yakası koyun kürkündendi koyun. Yanağında ufacı bir eski çıban izi vardı. Derisinin altından kan akmazmış gibi donuk esmer bir rengi vardı. Saçları kara, gözleri kara idi. Ne çıkar onlardan. Kara olmasalardı. Donuk esmer, altından kan akmazmış gibi solgun ve hiddetli rengi severim başka. Başkasında bulsam sevmem ki.

Yıldızlara baktım. Hani yıldızlar. Birahanede yıldız mı olur? Yıldızlara baktım. Bir sinemaya daldım. Geçen gün koşa koşa caddeden geçiyordu. Vakit beşe çeyrek vardı. Geç kalmıştı matineye. Koşa koşa o sinemaya girdi. Ardından baktım kaldım. Giremedim. Aksilik ediyor. Konuşmuyor. Hiç sesini çıkarmıyor. O zaman. O zaman buram buram buhar çıkan bir yere girmiş gibi terliyorum. Sonra üstüme kar yağıyor kar. Pıtır pıtır bir kar yağıyor. Tane tane bir kar. Aklım tabancalara gidiyor. Bıçaklara bıçaklara. Sevmiyorum bıçakları. Tabancalar. Beynimizde bir yerde küçük bir delik, etrafı siyah. Garip bir delik. Kan hafifçe sızmış. Beyin tıkayıvermiş deliği. İrin gibi bir şey akmış.

Ona ne, ona ne bundan. Bu benim kafatasımdaki delik. Ona da mı açmalı. Açmalı ya. Yalnızlıktan başka nasıl kurtulunur? Yalnız ölmek mi? Hayır insanların içinde, milyonun içinde iki ölü. Üç ölü. Dört ölü, beş ölü. Bırak ölüleri saymayı. Bu beşinci bira. Boş ver şu birahaneyi de. Camın dışarısını da. O gelmeyecek ki. Ha! sinemadaydık sâhi. Uçan daireden çıkan adam küçük bobinin elektrik fenerini aldı. Sokağa çıktı. Çocuk da arkasından.

Uçan daireyi iki nöbetçi bekliyor. Uçan dairenin önündeki robot dimdik.

O kürklü pardesüsünü çıkarmamıştı. Kürk hala serindi. O çıban izi olan yanağını serinliğe dayamıştı. Kürkün dudakları öpüyordu. Onu. İrkildi. Beni hatırlamıştı. Silkindi. Masanın üstünde alçıdan bir gemici biblosu dururdu. Ben onu ta uzaktan bir Avrupa şehrinin bayram yerinden kazanmıştım. Altına para kordum.

- Gemici paranı verdi mi?
- Verdi, verdi. Eyvallah gemiciye.
- Gemiciye eyvallah!

Yaz günleri o yanıma uzanınca rahat bir uykuya dalardım. Rüyamda hiçbir şeyi görürdüm. Hiçbir şeyi. Hiçbir şey kadar güzel şey var mı? Varsa ver bir lokma. Şu saatte. Hiçbir şey ölüm gibi güzeldir.

Öteki yıldızdan gelmiş adam taksiden atladı. Bütün ordu peşinde. Vur emri var. Vurdular. Askerler etrafını aldılar.

Geç geldiği zaman deli olurdum. Merdivende ayak sesleri yabancılaşınca kudururdum. Sonra birbenbire onun ayak sesleri, Kapıyı açık bırakmış olurdum. Öteki seyyareden gelir gibi gelirdi. Gözlerinden öperdim.

Çıkmalı. Buradan çıkmalı. Sinema bitti. Sokakların içinde sırtımda talihim, sırtımda kendim, yürümeliyim. Mahalle içlerine gitmeliyim. Evler görmeliyim. Gece yarılarından sonra hafif ışıklar yanan pencereler görmeliyim. Molozların üzerine oturup bekçi gözükünceye kadar bu 2 numaralı evi gözden geçirmeliyim. Yukardaki balkonlarda saksılar var. Yukarısı harap. Aşağısı harap. Ortası mükemmel. Hangi harapta oturuyor. Işık yakmamalı. Ağır ağır bir koridordan geçiyordum.

- Hırsız var! Hırsız var!

Sokaklarda koşmalı. Koşmalı. Bekçiler, polisler, düdükler arkamda. Hayır kimseler duymadı. Bir küçük odanın kapısın açıyordum. Orada harap bir karyolanın içinde, bir ayağı dışarda. İki ayağı da dışarda. İki ayağını yorganın içine sokuyorum. Derin bir nefes alıyor. Benden yana dönüyor. Bakıyorum. Çıban izi öbür tarafta. Tuhaf, hiddetli soluk yüzünde tatlı bir pembelik var. Kaşları ıslak ıslak. Dudakları kuru.

Kandil sönmek üzere. Meryem titriyor. Bu küçük karyoladaki kim? Eğilip ona da bakıyorum. Kocaman kocaman gözü var. Hiddetli bir derisi var. Bağıramıyor.

- Sus, sus diyorum.

Küçük kızın ağzını avucumla tıkıyorum. Çırpınıyorum.

- Gürültü etmezsen açarım avucumu, diyorum.

Kara gözlerini kapayıp açıyor. Avucumu ağzından çekiyorum. Sonra gidip öteki karyolaya oturuyorum. O hâla uyuyor. Gözümle etrafı arıyorum. Yakası kürklü pardesü orda. Giyiyorum. Bileklerim dışarda kamburlaşmış dolanıyorum odada. Küçük kız bana bakıyor. Avucunu ağzına kapayarak gülüyor. Molozların üstünden kalkıp yollara vuruyorum. Caddelerde şimdi yalnız sarhoşlar, pezevenkler ve şunlar bunlar var. Hepsi de hoş hoş adamlar. Hepsinin sırtında talihleri ve kendileri. Yalnız yalnız. Bir karı ile yatarken bile yalnızlar. Bir açık yer bulsam. Bir bira daha içsem. Yok, her yer kapanmış.

O hâla uyuyor. Kaşları ıslak ıslak. Nefesine yüzümü tutuyorum. Başının altındaki iki yastıktan birini çekip alıyor, onun ayak ucuna koyuyorum. Oraya da ben kıvrılıp yatıyorum. Ellerim büyüyor, büyüyor, büyüyor, büyüyor, büyüyor.

http://www.dipnotkitap.net/

MÜZİK - Aşk - İlhan Erşahin

2010-02-23T00:16:00.003+02:00

İlhan Erşahin - Aşk - Virgo(2000)

http://www.ilhanersahin.com/index.html

BİR ŞEHİR BİR MEKAN: Yahya Efendi Dergahı

2010-02-18T06:19:00.006+02:00

" Yahya-yı Beşiktaş'ı ziyaret idelim gel

Oldur sebeb-i ziynet-i kühsar-ı Beşiktaş."

Yahya Efendi (d.1495 - ö.1571) Beşiktaş ile Ortaköy arasında bugün de Yahya Efendi Tekkesi adıyla anılan türbesi bulunan şeyhülislamdır.

Yahya Efendi, Trabzon Kadısı Ömer Efendi’nin oğludur ve Kanuni Sultan Süleyman ile aynı günlerde doğar. Hatta minik şehzadeyi Yahya Efendi’nin annesi Afife Hanım emzirir. Bundan dolayı Kanuni Sultan Süleyman'ın süt kardeşidir ve onun saltanatı boyunca danıştığı kişi olur.

İstanbullu denizciler Boğaz’ın dört manevi bekçisi olduğuna inanırlar. Bunlar Üsküdar’da Aziz Mahmud Hüdayi, Beykoz’da Yuşâ Peygamber, Sarıyer’de Telli Baba ve Beşiktaş’ta Yahya Efendi’dir.

1571 senesi Zilhicce ayında Kurban Bayramı gecesinde Beşiktaş'taki dergahında ebedi aleme göçmüştür. Cenaze namazını, Bayram namazına müteakip Süleymaniye Camii'nde devrin şeyhülislamı olanEbussuud Efendi kıldırmıştır. Daha sonra cenaze Beşiktaş'taki dergahına tevdi edilmiştir.

Yahya Efendi Tekkesi, Beşiktaş'ta, Yıldız mahallesi, Yahya Efendi Çıkmazı'nda yeralmaktadır. Yahya Efendi tarafından 1538'de kurulmuştur. Tekke, mescid, tevhidhane, medrese, hamam, mezarlık ve çeşitli evlerden oluşan bir külliye niteliğindedir. Tekkeye zaman içinde farklı mekanlar eklenmiştir. Bu durum yapıyı girift ve aynı zamanda organik bir hale getirmiştir. Tekkenin bir diğer özelliği ise mimari yapıların doğal çevre ile kurduğu yakın ilişkidir.

Yahya Efendi Tekkesi, postnişin olan Yahya Efendi zamanında Üveysilik olarak adlandırılan tasavvuf ekolüne bağlanmıştır. Daha sonra tekke Kadiriliğe ve Nakşibendiliğe intisap etmiş ancak Üveysiliğin etkisi de devam etmiştir.

SÜLEYMANİYE'DE AKŞAM

2010-02-18T06:15:00.004+02:00

Bir gün daha sona eriyor

ve Güneş elveda demeden

Süleymaniye'yi son kez öpüyor...

h.a.

FİLM MÜZİĞİ: CASABLANCA - As time goes by

2010-02-16T21:17:00.004+02:00

SESLİ KİTAP: Kral Lear

2010-02-16T16:02:00.008+02:00

King Lear: Introduction | Great Performances | PBS - Watch more Videos at Vodpod.

Yaklaşık olarak 1605 yılında yazıldığı tahmin edilen oyun, Shakespeare'in önemli trajedilerinden biridir.

Shakespeare'in diğer birçok oyununda olduğu gibi Lear'ın hikâyesi de daha önceden anlatılan öykülerden alınmadır. Yazarın özellikle Monmouth'lu Geoffrey'nin 12.yy'da yazdığı Historia Regum Britanniae adlı kitabına eklediği Kral Leir adlı halk masaından yararlandığı belirlenmiştir

Oyunda Lear'ın trajedisine paralel olarak Gloucester'ın hikâyesi bulunmaktadır. İki hikâyenin de teması evlatlarından kötü olanların etkisiyle, iyi evlatlarını haksız yere cezalandıran babaların kendilerini düşürdükleri zor durum ve trajik sonları anlatılır.

Birinci hikâye oyunun baş kişisi Lear'ın yaşlandığı gerekçesiyle topraklarını üç kızı arasında paylaştırmaya karar vermesiyle başlar. Bu paylaşımın eşit ve adil olması için kızlarını sınava tabii tutmaya karar veren kral, onlardan kendisini ne kadar sevdiklerini söylemelerini ister. Büyük ve ortanca kızları süslü laflarla sevgilerini ifade edip kendilerini kanıtlar, fakat gerçek sevginin süslü laflarla anlatılamayacağına inanan Cordelia cevap vermez. Buna sinirlenen Lear, onu evlatlıktan reddeder ve topraklarını diğer kızları arasında böler. Cordelia'yı savunmaya kalkan Kent Kontu'nu da sürgüne gönderir. Babalarından toprakları alan Regan ve Gonoril mutlak hakimiyeti elde etmek için Lear'ın askeri ve idari gücünü kısıtlarlar. İki kızı tarafından kapı dışarı edilen Lear aklını kaçırır.

İkinci hikâyede ise Gloucester'ın gayrimeşru oğlu Edmund sahte mektuplar ve yalanlarla babasını Edgar'ın onu devirmek istediğine ikna eder. Edgar'ı da yalanlarıyla kandırarak uzaklaştıran Edmund idareyi eline alır. Gloucester, kızlarının Lear'a davranışlarına ve onu sokağa atmalarına dayanamayarak krala yardım eder. Edmund, Gloucester ile Regan ve Gonoril arasındaki gerginliği kendi çıkarları için kullanarak babasını hain ilan ettirir. Lear'ın kızları, Gloucester'ın gözlerini oydurarak onu sokağa atarlar. Cornwall Gloucester'ın hizmetlisi tarafından öldürülür.

Bu arada Fransa kralı Cordelia ile birlikte Britanya'ya ordu gönderir. Amaçları Lear'ın öcünü almaktır. Kent Kontu Lear'ı, Edgar Gloucester'a güvenli bir yere aldırırlar. Lear ile Cordelia barışır, fakat savaşı kaybedince esir alınırlar. Gloucester, Edgar ona başından geçenleri anlatınca Gloucester heyecana ve mutluluğa dayanamayarak kalpten ölür. Daha sonra her şeyi itiraf eden Edmund intihar ederek ölür fakat çok daha önce Cordelia'yı astırmak ve babası Lear 'ı öldürtmek için emir vermiştir. Gonoril ile Regan ise Edmund'ı paylaşamayarak birbirlerini öldürürler. Krallık Albany, Kent ve Edgar'a kalır.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kral_Lear

http://www.tiyatrom.com/arastirma_03.htm

" Kral Lear" oyununun Özdemir Nutku çevirisiyle Türkçe seslendirmesini aşağıdaki bağlantılardan dinleyebilirsiniz :

Bölüm : 1

Bölüm : 2

Bölüm : 3

Bölüm : 4

Bölüm : 5

Bölüm : 6

Bölüm : 7

PORTRE: Sadri Alışık

2010-02-15T23:49:00.008+02:00

Yeşilçam'ın en eski ve tutarlı karakter oyuncularından biridir Sadri Alışık. Yıllar süren hayat savaşı sırasında, övülerek göklere çıkartılmış, en yakın bildiği dostları tarafından terkedilmiş, mutluluğun sevincini, aldanmanın üzüntüsünü yaşamıştır. Hassas ve içe dönük olan yapısı zaman zaman çok incinmiştir ama her şeye rağmen, oyunculuğunu, kişiliğini herkese kabul ettirmiş ve Türk Halkı tarafından çok sevilmiştir.

5 Nisan 1925 yılında Paşabahçe'de bahçesinde meyve ağaçları bulunan üç katlı ahşap bir evde dünyaya geldi Mehmet Sadrettin Alışık...

Tüm aile büyüklerinin ve kardeşi Nevin'in onu Sadri diye çağırmaları nedeni ile, hayatının geri kalan kısmını da hep Sadri Alışık olarak geçirdi... Zeki ve bir o kadar da yaramaz bir çocuk olan Sadri Alışık otoriter bir baba ve gene otoriter bir anne ile büyüdü... İçinde ki oyuna hasret duygusunun ileride oyuncu olmasına neden olacağını ne o dönemlerin küçük Sadri'si ne de ailesi bilemezlerdi elbet.

Namaza duran aile büyüklerini, secdeye varamasınlar diye bellerinde ki kuşaktan kapının koluna bağladığını, bahçedeki civcivleri oltayla balkondan yukarı çektiğini, kedilerin ayaklarının altına yapıştırdığı ceviz kabuklarını ve yaptığı tüm bu yaramazlıkları ileride gülerek anımsayacaktır Sadri Alışık...

Çocukluk yıllarında Naşit Özcan Tiyatrosu'nu seyrettikten sonra başlayan tiyatro aşkı, okul piyeslerinde, Cağaloğlu Halk Evi'nde ve şimdiki adı Sadri Alışık Tiyatrosu olan Küçük Sahne'de devam etmiştir. Annesi Saffet Hanım ve Babası Rafet Kaptan'ın oyuncu olmasına karşı olmalarına rağmen, içinde ki bu oyunculuk aşkının sönmesine hiç izin vermemiştir... Ailesi de işin ciddiyetini anlamış ve oğullarına destek olmaya başlamışlardır...

Baba Rafet Kaptan'ın '' Sanabir nasihatım, aynı zamanda da vasiyetim olsun. Artık yeni bir hayata atılıyorsun. Bundan sonra ki yaşamında, işini elinle değil, canınla yap!'' sözünü hayatının geri kalanında hiç ama hiç aklından çıkartmamış ve bunu oyunculuk yaşamında hep amaç edinmiştir...

İlk filmi ''Günahsızlar''ı 1946 yılında çeviren Sadri Alışık şöhret basamaklarını hızla çıkmaya başlamış ve canı kadar sevdiği tiyatrodan Yeşilçam'a adımını atmıştır... 1959 yılında çevrilen '' Yalnızlar Rıhtımı'' adlı filmde 38 yıllık hayat arkadaşı Çolpan İlhan'a aşık olmuş ve aynı sene evlenmişlerdir... Küçük Sahne'deki tiyatro yıllarında çok yakın arkadaşı olan Çolpan İlhan hayatının en büyük aşkı olmuştur... Bu mutlu yuvaya çok zaman geçmeden bir kişi daha eklenir ve Alışık ailesinin oğulları Kerem Alışık dünyaya gelir...

Kerem Alışık ile ilişkisi çok farklı olmuştur baba Sadri Alışık'ın... Kendi deyimiyle ondan kaynaklanan bir hatadır bu... Kendi babasının yaptığı gibi, o da oğlu Kerem'i hep uyurken sevmiştir... Evliliğin ve çocuğun verdiği sorumlulukla işine dört elle sarılmıştır ve ardı arkası kesilmeyen filmler çevirmiştir Sadri Alışık...

Nejat Saydam idaresinde çevrilen ve başrollerini Ayhan Işık ve Belgin Doruk ile paylaştığı ''Küçük Hanımefendi'' serisi ile seyircinin dikkatini çekmiş ve sevgisini kazanmıştır... Ancak hiç şüphesiz ''Turist Ömer'' tiplemesi Sadri Alışık'ın oyunculuk kariyerinin en önemli adımı olmuş ve sanat yaşamında yepyeni kapılar açmıştır... Turist Ömer karakterinin doğuşu Sadri Alışık'ın asker arkadaşı Ahmet Güzelce'nin verdiği eğri selamdan esinlenerek yaratılmış ve rejisör Hulki Saner tarafından da ortaya çıkartılmıştır... 1951 yılında başlayan ve Ayhan Işık'ın vefatına kadar devam eden Sadri-Ayhan dostluğu beraber çevrilen filmlerle de pekişir...

Ayhan Işık'ın başrolünü oynadığı ''Helal Olsun Ali Ağbi'' filmi Turist Ömer serisinin başlangıcıdır... Bu filmde Ayhan Işık'ın Turist Ömer adlı bir arkadaşı vardır ve bu rol Sadri Alışık'a ısmarlama elbise gibi uymuştur. Ona gezmeyi çok sevdiği için arkadaşları Turist adını takmışlardır... ''Turist'' traş olmaz, gri pantolon, ekose gömlek, delik fötr şapka ve ökçesi basık pabuç giyen bir adamdır... Espri yapar, karşısına çıkanları, sözle, nükteyle ''harcar''... Ama ''Turist'' iyilik sever, yaşadığı andan ilerisini düşünmez, çalışmaz, işsizdir, içkiye düşkündür fakat kadın problemi yoktur. Karnı acıkınca doyurmak aklına gelir. Beceriksizdir, bu yüzden de sevimli ve cana yakındır... "Helal Olsun Ali Ağbi" filmini seyreden seyirciler sinemadan çıkarken ''Helal Olsun Sadri'ye bu filmde Ayhan'ı yedi, toz etti'' yorumunu bile getirmişlerdir... Böylece Ayhan Işık'ın fiyatı o günün parası ile 60. 000'den aşağı düşerken Sadri Alışık'ın fiyatı 5. 000'den 10. 000'e çıkmıştır... Hulki Saner bu filmden sonra ''Ayşecik Çıtı Pıtı Kız'' ve ''Ayşecik Cimcime Hanım'' filmlerine de aynı tipi koymuştur... Dolayısıyla Erman-Saner firmasının en fazla iş yapan filmleri de 1963'te '' Sadri'li Filmler'' olmuş, 1964'te ''Turist Ömer'' adlı film ortaya çıkmıştır. Bu film Sadri Alışık'a yeni ufuklar açmıştır...

1966 yılında çevrilen ve Atıf Yılmaz'ın yönettiği ''Ah Güzel İstanbul'' filmi de Sadri Alışık'ın en önemli filmlerinden biridir. İçki yüzünden herşeyini yitirmiş eski bir İstanbul efendisi ile artist olmak için evini, köydeki sevgilisini terk edip fuhuşa sürüklenen Ayşe'nin hikayesini anlatan bu film SANREMO ''Bodrig Hera'' GÜLDÜRÜ FİLMLERİ ŞENLİĞİNDE, GÜMÜŞ AĞAÇ PLAKASI ÖZEL ÖDÜLÜ'nü almıştır...

Avare filminden sonra sesinin güzelliği keşfedilen sanatçı, 45'lik plaklar doldurmuştur, seyircinin ısrarı ve gazino patronları tarafında Sadri Alışık show dünyasına da adım atmıştır... Turist Ömer tipini sahnede de şarkı söyleyerek ve espri yaparak devam ettirmiş ve halkın ilgi odağı olmuştur... bunun yanı sıra ağırlıklı olarak İstanbul için yazdığı şiirlerinin toplandığı bir kitabı da vardır... Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümünde de okuyan Sadri Alışık çok güzel yağlı boya ve kara kalem tablolara da imza atmıştır...

Hayatta ki en sevdiği dostlarından biri olan içki, bir gün ona ihanet edecek ve ölüm döşeğine getirecektir... O dönemin Cumhurbaşkanı olan merhum Turgut Özal'ın yardımıyla Amerika'ya giden ve ''Mucize Eller'' lakaplı Münci Kalayoğlu tarafından ameliyat edilen altmış beş yaşındaki Sadri Alışık Chicagolu otuz yaşında ki bir gencin karaciğerini taşır... 1994 yılında son filmi olan Yavuz Özkan'ın yönettiği Yengeç Sepet'i filminde oynar ve Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alır...

1995 yılının 18 Mart'ında yetmiş yaşında iken, ailesine, sevenlerine, canı kadar sevdiği İstanbul'una ve sinemasına veda eder.

http://www.sakm.net/sadrialisik.asp

SESLİ TARİH: SOKRATES - Yol'unda ölenler

2010-02-15T21:34:00.010+02:00

"Ayrılma saati geldi, ve kendi yollarımıza gidiyoruz—ben ölmeye, siz yaşamaya. Hangisinin daha iyi olduğunu yalnızca Tanrı bilir. "

Sokrates (Yunanca: Σωκράτης, M.Ö. 470 Alopeke, Attika - M.Ö. 399 Atina).

Heykeltıraş Sophroniskos’un ve ebe Fenarete’nin oğlu olan Sokrates, Antik Yunan filozofudur. Yunan Felsefesinin kurucularındandır.

Özel yaşamına ilişkin fazla bir şey bilinmemekle beraber Sokrates, Platon ve Ksenophon’a kadar uzanan bir geleneğe göre kendisine üç çocuk veren Ksanthippi ile evlidir. Platon ve Ksenophon’un çizdiği portreye göre basık burunlu, patlak gözlü, sarkık dudaklı ve göbeklidir.

Alçakgönüllü, alışkanlıkları ve felsefeden başka bir uğraşı olmadığı bilinen Sokrates, başta öğrencisi Platon olmak üzere Yunan gençleri üzerinde giderek kendisini taklit etmeye varan derecede yükselen bir etki yaratır. O'nun gibi yalın ayak yürürler, yıkanmazlar. Hatta bu grup özentisini alaya almak için Aristophanes Kuşlar adlı komedyasında bir terim icat eder. Bu terim Esokraton’dur. Uzun saçlı olurlar, açlık çekerler, yıkanmazlar, Sokrateslik taslayanlardır.

Ahlak felsefesinin kurucusu olarak kabul edilen Sokrates’in yaşamının en belirgin olaylarından biri M.Ö. 399 yılında hakkında açılan davadır. Platon'un Sokrates’in Savunması adlı eserinde anlattığı kadarıyla Sokrates, şehrin tanrılarına inanmamak onların yerine başka tanrılar koymak ve böylece gençliği zehirlemekle suçlanır.

Sokrates bu suçlamalar sonucunda ölüme mahkum edilir. Sokrates hafif bir ceza ile kurtulabilirdi; ama boyun eğmek bilmeyen onuru yüzünden yargıçları kızdırıp ölüm cezasına çarptırılmıştır. Tutukevinden de kaçmayı ret etmiş ve 399 yılının mayısında zehir içerek ölmüştür.

Sokrates, yazılı bir kaynak bırakmamıştır. Yaşamı ve düşünceleri ile ilgili bilgiler Aristophanes gibi çağdaş yazarlar, Platon ve Ksenophon gibi ardıllarının yazdıkları ve Sokrates’in ölümünden on beş yıl sonra dünyaya gelen Aristoteles’in dolaylı anlatımlarıyla günümüze ulaşmıştır.

Sokrates, doğru’yu belirleyen aklın bir yasası olduğuna inanır ve çevresindekilerle işbirliği yaparak bu doğru’yu araştırır. “Ben bir şey bilmiyorum” ya da “Bir şey bilmediğimi biliyorum” derken de göz önünde bulundurduğu bu. Onun için bunları bir şüphecilik diye anlamamalıdır.

Sokrates, Sofist – Sophistes , bilgici –değil, filozof – philosophos, bilgisever –olduğunu söyler; bilgiyi elde bulundurduğuna değil, onu sevip aradığına inanır; kendisi kendini bildiği gibi, kendilerini bilmelerini (“kendini bil!”) başkalarından da ister. Araştırmanın (dialogun) dış şeması şöyledir: Konuşmaya başlarken Sokrates, hep kendisinin bir şey bilmediğini söyler. Karşısındaki de, tersine, hep bilgisine pek güvenmektedir, ama ileri sürdükleri de hep pek derme çatma şeylerdir. İşte Sokrates’in ünlü ironie’si (alayı) bu karşıtlık içinde belirir. Bundan sonra da Sokrates, konuştuğu kimsede doğru^yu meydana çıkarmaya girişir; onun deyişiyle: Ruhta uyku halinde bulunan düşünceleri “doğurtmaya” uğraşır. Bu sanatına da, annesinin ebeliğine bir anıştırma olarak, maieutike (doğum yardımcılığı, ebelik) adını veriyor. Bu tekniğin temelinde, disiplinli, sıkı bir düşünme ile” doğru”nun bulunabileceğine bir inanma gizlidir; ruhta saklı doğrular var; bunlar herkes için ortak olan doğrulardır; bunlar, sorup soruşturma ile, üzerlerinde durup düşünme ile yukarıya çıkarılabilir, bilinir bir hale getirilebilirler.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Sokrates

http://www.felsefeekibi.com

http://dusundurensozler.blogspot.com/2007/09/beni-sulayanlarn-zerinizde-nasl-bir.html

Aşağıdaki bağlantıdan "Trial and Death of Socrates" adlı sesli kitabı dinleyebilirsiniz.

Trial and Death of Socrates - John Stockmyer

FİLM: Ah Güzel İstanbul

2010-02-15T21:06:00.002+02:00

www.NarTube.com

Haşmet (Sadri Alışık), kuşaklar boyu İstanbul'da yaşamış gün görmüş bir ailenin çocuğudur. Yıllar geçtikçe değişen çağa ve çevresine uyum sağlayamamış, çalışmayı da pek sevmediği için ailesinden kalan servetini peyderpey kaybetmiş, eskiden oturdukları yalının harap bahçesinde bir gecekonduya sığınmış, bildiği tek iş olan sokak fotoğrafçılığı yapmaktadır. Bir gün artist olmak için köyünden kaçan Ayşe (Ayla Algan) ile katılacağı yarışma için fotoğraf çektirirken tanışırlar. Bu yalnız ve saf kıza acıyan Haşmet onu gecekondusuna getirir ve sokakta kalmaktan kurtarır. Günler geçtikçe Haşmet bu saf ama iddialı kıza yakınlık duymaya başlar, ancak bu arada bir rastlantı sonucu Ayşe gerçekten ünlü bir şarkıcı oluverir ve Haşmet'ten kopar.

SESLİ KİTAP: Beyaz Geceler

2010-02-15T19:06:00.013+02:00

Yeni kuşaklar, Dostoyevski ve Beyaz Geceler

Bilimin, ilimin, öğüdün yaya kaldığı yerde Dostoyevski başlar bence.

Dostoyevski’yi tanımadan hayatı kavramanın, insan ruhuna dalabilmenin, evreni algılayabilmenin pek imkânı yoktur bana göre.

En sade en lirik kısa romanı Beyaz Geceler’i tekrar okurken, yeni kuşaklara zorunlu ders gibi Dostoyevski okutulsa keşke gibi hayallere daldım yine.

Beyaz Geceler, Petersburg’da geçiyor.

Rus Çarı Büyük Petro’nun, on yıl süren bir çalışmayla sıfırdan kurduğu dünyanın en güzel sanat şehirlerinden biri olan Petersburg, Çar’ın Avrupa’ya yaklaşma (Avrupalılaşma-Batılılaşma) projesinin ilk büyük adımıydı aslında.

Büyük Petro, muazzam bir para, emek ve bilgi harcanarak kurulan bu olağanüstü şehrin bütün dünyada, en azından Avrupa’da ünlenmesini bekliyordu haklı olarak.

Petersburg, ünlü bir şehir oldu.

Ne var ki, kuruluşundan yaklaşık yüz elli yıl sonra gerçek ününe kavuştu; bir adam, bir kalem ve bir kâğıtla.

Büyük Petro, tanık olamadı gerçi ama; Petersburg, maliyeti o kadar düşük, öz gücü de o kadar yüksek bir ifadeyle, bir edebi anlatımla dünya çapında ünlendi.

Dostoyevski, Beyaz Geceler’i yazdı çünkü.

Dostoyevski, bu lirik ve fantastik şehirde 1848 yılında İvan Turgenyev’in işaret ettiği şeyin -“Yüreğinin gizli kalan yerlerinde yalnız bir an yaşamak, onun mutluluktan alacağı payı değil miydi?”- edebi oluşumunu gerçekleştirmek için beyaz gecelere daldı. Ama bu büyüleyici beyazlığın içinde büyük bir hüzün ve yalnızlıkla karşılaştı.

Beyaz Geceler’in kahramanı, edebiyat tarihinin en büyük düşçülerinden biri; herkese, her kadına âşık, ama hayatında tek bir kadın bile olmamış.

Düşçü denilen kişi garip bir adam. O, bir düşsever. Dostoyevski, kahramanının ağzından düşçüyü tanımlıyor: “Bir düşçü, bir insan değildir. Tarafsız bir yaratıktır. Sürekli bir gölge içinde yaşar. Sanki kendini günden güneşten saklar. Kendi deliğine bir salyangoz gibi yapışır. Ya da bir kaplumbağayı andırır daha çok.”

Dostoyevski’nin düşçüsü, Petersburg’un beyaz gecelerinde tesadüfen bir kadınla karşılaşır. Ve dört beyaz gecelik bir olay yaşanır. Düşçüyü büyük yalnızlığından kurtarabilecek gibi bir karşılaşma-yakınlaşmadır bu. Saf, temiz, yoksul ama gururlu, duyguları dışa kapatılmış Nastenka’yla yaşanan beyaz gecelerde, düşçünün her şeyini alt üst eden ama gizlediği bir aşk; Nastenka tarafında ise ruhunu aynı şekilde alt üst eden büyük bir sevgi ortaya çıkar. Bu durum, Turgenyev’in işaret ettiği şeydir işte; her şeye, büyük hüsranlara rağmen mutluluğu yalnızca tek bir an yaşamak: “Ah tanrım!.. Ne uzun zaman dilimidir; yaşam süresince bir anlık mutluluk!.. Bir ömür boyu için yeterli olmaz mı? Az şey midir bu, bir insan yaşamı için?..”

Beyaz Geceler, Dostoyevski’nin o büyük edebiyatının, o büyük derinlik incelemesinin, bir kılavuz romanı niteliğinde. Bu kısa roman, yazarın o büyük edebiyatının; insanı belki de edebiyat tarihinde ilk defa bu denli varoluş trajedisi ve aynı zamanda varoluş mutluluğuyla birlikte ele alan, okurunu yola çıkarıcı bir kılavuz roman.

Beyaz Geceler, Dostoyevski’yi oldukça ihmal etmiş son kuşakların bu olağanüstü edebiyatla buluşabilmeleri için öncelikle okuyacakları muhteşem bir düşsel macera olabilir.

“Zayıf kalpler için şanssızlık diye bir şey yoktur. Şanssızlık güçlü kalpler ister,” diyebilen bir yazar, edebiyatın da üzerinde uçuyordur bana göre.

Beyaz Geceler’i, Martı Yayıncılık’ın yeni yayınladığı baskısından okudum tekrar. Çeviri İngilizce’den Esin Yıldız tarafından yapılmıştı (‘İngilizce aslından çeviri’nin anlamını pek çıkaramadım ama). Olsun, 1.95 YTL gibi çok uygun bir fiyatla sattığı için Martı’yı kutlamak gerek bence.

Pakize Barışta, Taraf, 6 Ağustos 2008

Aşağıdaki bağlantılardan "Beyaz Geceler" i sesli kitap olarak dinleyebilirsiniz :

Bölüm: 1

Bölüm: 2

Bölüm: 3

Bölüm: 4

Dayanmaksızın, yalnız ve tek başına ! CYRANO DE BERGERAC

2010-02-15T17:44:00.012+02:00

Tırmanma! Varsın boyun olmasın söğüt kadar,
Bulutlara çıkmazsa yaprakların ne zarar?
Kavaklar sıra sıra dikilse de karşına
Boy ver, dayanmaksızın, yalnız ve tek başına!

Hercule-Savinien de Cyrano de Bergerac (6 Mart, 1619 – 28 Temmuz, 1655)

Fransız oyun yazarı ve düellocu.

Aynı zamanda yetenekli bir asker ve şair olan Bergerac'ın askerliği babadan gelmektedir, zira babası Solomon Bergerac orduda albaydı. Bir "libertin"dir yani kiliseyle kralın sanat üzerinde uyguladıkları mutlak monarşiyi (akademiler) reddeder. Hatta bu yüzden kralın casusları tarafından düzenlenen bir suikasta kurban gitmiştir.

Cyrano de Bergerac, aynı adlı Savinien Cyrano de Bergerac'ın gerçek hayat öyküsünden esinlenilerek Fransız şair ve oyun yazarı Edmond Rostand tarafından yazılmış ünlü bir sahne eseridir.

İlk dört sahne 1640'da, beşinci sahne ise 1655'de geçer. Operası da yapılmış oyunun birçok kere filmi de yapılmıştır. 1897'de yazılmış ve kısa zamanda büyük bir üne kavuşmuştur. Eser Türkçe'ye Sabri Esat Siyavuşgil tarafından 1941'de kazandırılmıştır.

Konusu :

Cyrano de Bergerac kılıcının gücü kadar, etkili ve güzel konuşması ve burnunun büyüklüğü ile de tanınmış bir silahşördür. Kuzini Roxane'a olan aşkını burnunun iriliği nedeniyle duyduğu kompleks yüzünden dile getirememiştir. Cyrano'nun emrindeki yeni yetme yakışıklı silahşör Christian da Roxane'a aşıktır; ne var ki aşkını Roxane'ı etkileyecek kadar güzel kelimelerle ifade edemeyeceği için suskun kalır. Roxane ise Christian'ı görüp beğenir ve bir ağabey olarak bildiği Cyrano'dan bu genç adamla irtibatlarını sağlamasını rica eder. Cyrano, duygularını perde arkasından olsa da Roxane'a bu yakışıklı silahşör aracılığıyla aktarabilmek için, Christian'a değişik bir öneride bulunur: Cyrano bütün aşk mektuplarını yazacak ve ikili buluşmalarda suflör (fısıldayıcı) görevini üstlenecektir. Bu şekilde gelişen ilişki, silahşörlerin cephe emri almasıyla yeni bir boyut kazanır. Roxane ve Christian, birlik cepheye doğru yola çıkmadan hemen önce acilen evlenirler. Cyrano, Roxane'a Christian'ı koruyacağına söz verir. Cyrano Christian'ı korumakla kalmaz; onun ağzından her gün Roxane'a iki mektup yazıp, cephe gerisine kendisi götürür. Ayrılığa ve mektuplardaki hislerin gücüne dayanamayan Roxane, cepheye gelmek üzere yola çıkar. Aynı gün, Christian Cyrano'nun kendisinden habersiz Roxane'a mektup yazdığını farkeder ve bu aşkı Roxane'a itiraf etmesini ister. Christian bir mermi ile yaralanır; ölümü Roxane'ın kollarında olacak ve mektubun üzerinde Cyrano'nun gözyaşları ve Christian'ın kanı yeralacaktır. Cyrano sırrını saklamaya karar verir. Roxane manastıra kapanma kararı alır. Eser, yıllar sonra Cyrano'nun Roxane'ın kollarında aşkını nihayet açıklaması ve hayata gözlerini yumması ile son bulur.

http://tr.wikipedia.org

Defalarca beyazperdeye aktarılmasına rağmen başrolünü Jose Ferrer'in oynadığı 1950 tarihli film unutulmazdır. Sabri Esat Siyavuşgil'in muhteşem çevirisiyle Rüştü Asyalı'nın ses verdiği Cyrano hep belleklerimizde kalacak.

Aşağıda filmdeki "istemem eksik olsun" tiradı ve Siyavuşgil'in oyun çevirisi bulunmaktadır :

Ya ne yapmak lâzımmış?
Sağlam bir dayı bulup çatmak sırnaşık gibi,
Bir ağaç gövdesini tıpkı sarmaşık gibi,
Yerden etekleyerek velinimet sanmak mı?
Kudretle davranmayıp hileyle tırmanmak mı?
İstemem eksik olsun! Herkes gibi, koşarak,
Yabanın zenginine methiyeler mi yazmak
Yoksa nâzırın yüzü gülecek diye bir an
Karşısında takla mı atmak lâzım her zaman?
İstemem eksik olsun! Ricaya mı gitmeli?
Kapı kapı dolaşıp pabuç mu eskitmeli?
Yoksa nasır mı tutsun sürünmekten dizlerim?
Yahut eğilmekten mi ağrısın ötem berim?
İstemem eksik olsun! Tazıya tut, tavşana
Kaç mı demeli? Belki kaz gelir diye bana
Tavuk mu göndermeli? Yoksa bir fino gibi
Susta durmak mıdır ki, acep en münasibi?
İstemem eksik olsun! Bir kibar salonunda
Kucak kucak dolaşıp boy atmak ve sonunda,
Marifet şiire koyup kameri, yıldızları,
Aşka getirmek midir, evde kalmış kızları?
İstemem eksik olsun! Yahut şan olsun diye,
Meşhur bir kitapçıya giderek, veresiye
Şiir mecmuası mı bastırmalı? İstemem
Eksik olsun! Acaba bulup bir alay sersem
Meyhane köşesinde dâhi olmak mı hüner?
İstemem eksik olsun! Bir tek şiirle yer yer
Dolaşıp ta herkesten alkış mı dilenmeli?
İstemem eksik olsun! Yoksa bir sürü keli
Sırma saçlı diyerek göğe mi çıkarmalı?
Yoksa ödüm mü kopsun bir Allahın aptalı
Gazeteye bir tenkid yazacak diye her gün?
Yahut sayıklamak mı lâzım: Adım görünsün
Aman! diye şu meşhur Mercure ceridesinde
İstemem eksik olsun! Ve tâ son nefesinde
Bile çekinmek, korkmak, benzi sararmak, bitmek,
Şiir yazacak yerde ziyaretlere gitmek,
Karşısında zoraki sırıtmak her abusun.
Eksik olsun istemem, istemem eksik olsun!
Fakat, şarkı söylemek, gülmek, dalmak hülyaya,
Yapayalnız, ama hür, seyahat etmek aya,
Gören gözü, çınlayan sesi olmak ve canı
İsteyince şapkayı ters giymek, karışanı
Olmamak. Bir hiç için ya kılıcına veya
Kalemine sarılmak ve ancak duya duya
Yazmak, sonra da gayet tevazula kendine:
Çocuğum! Demek, bütün bunları hoş gör yine,
Hoş gör bu çiçekleri, hattâ bu kuru dalı,
Bunlar yabanın değil kendi bahçenin malı!
Varsın küçücük olsun fütuhatın, fakat bil,
Onu fetheden sensin, yoksa başkası değil.
Ara hakkını hattâ kendi nefsinden bile.
Velhasıl bir tufeylî zilletiyle
Tırmanma! Varsın boyun olmasın söğüt kadar,
Bulutlara çıkmazsa yaprakların ne zarar?
Kavaklar sıra sıra dikilse de karşına
Boy ver, dayanmaksızın, yalnız ve tek başına!

İstemem Eksik Olsun, Edmond Rostand (Şiir - Kısmi)
Kaynak: Cyrano de Bergerac, Edmond Rostand, Çeviren: Sabri Esat Siyavuşgil MEB Yayınları, 1989

Epigraf: Online Edebiyat Arşivi, http://epigraf.fisek.com.tr

SESLİ KİTAP: Dorian Gray'in Portresi

2010-02-14T11:07:00.003+02:00

Sadece eserleriyle değil, özel yaşamıyla da ünlenmiş olan İrlandalı yazar Oscar Wilde etrafında dönen tartışmaları çoğu edebiyat okuyucusu bilir. Eşcinsel oluşu, dostu Lord Alfred Douglas'la aralarındaki münasebetler, Lord'un babasının eşcinsellik suçlamasıyla Oscar Wilde hakkında açtığı dava, yazarın mahkemede suçlu bulunarak iki yıl ağır hapis cezasına çarptırılışı gibi olaylar dönemin İngiltere'sinde büyük skandal yaratmış, sonraki dönemlerde de Oscar Wilde ve hayatı etrafında dönen bir dizi yoruma ve tartışmaya neden olmuştur.

Bu tartışmalar yazarın eserlerini de kapsamış, Oscar Wilde eşcinsellik suçlamasıyla çıkarıldığı mahkeme salonunda özel mektuplarının yanı sıra sonradan klasikler arasına girecek yapıtı 'Dorian Gray'in Portresi'ni de savunmak zorunda kalmıştır.

İçeriğinin yanı sıra bizzat Oscar Wilde'ın sanatsal tavrına ve görüşlerine ayna tutması bakımından önemli olan kitapta, Dorian Gray adlı genç ve olağanüstü yakışıklı bir gencin, arkadaşı Lord Henry Wotton tarafından hedonizme ve nihilizme sürüklenişi konu edilir.

Lord Henry, hayatta gençlik ve güzellikten başka hiçbir şeyin önemli olmadığı, iyi olmanın ve erdemin yaşamın tüm eğlencesini yok ettiği yolundaki görüşleriyle genç Dorian'ın düşüncelerini zehirler. Onun yönlendirmesiyle yoldan çıkan, giderek daha çok kötü ve yoz olana ilgi duyan Dorian çifte bir yaşam sürmeye başlar. Gündüzleri normal yaşantısına devam ederken, geceleri çeşitli sefahat alemlerine dalar. Ancak kitabın asıl nirengi noktası, Dorian'ın gençlik ve güzellik için ruhunu şeytana satmasıdır.

Dorian, ona tutkun ressam Basil Hallward'ın yaptığı kendi portresini gördüğünde bir dilekte bulunur:

"Ne hazin şey! İhtiyarlayıp çirkinleşeceğim, iğrenç olacağım. Oysa bu resim sonsuza dek genç kalacak. Şu haziran günündeki yaşından öteye hiç gitmeyecek... Öbür türlü olabilseydi! Sonsuza dek genç kalan ben, ihtiyarlayansa şu resim olsaydı! Bu uğurda... Bu uğurda her şeyimi verirdim! Evet, koca dünyada vermeyeceğim hiçbir şey yok! Ruhumu bile satarım bu uğurda!"

Dorian'ın o anda, kendi güzelliğinden ve gençliğinden etkilenerek söylediği bu sözler onun trajedisinin başlangıcını oluşturur.

Sanat üzerine bir manifesto

'Dorian Gray'in Portresi' yayımlandığında, Wilde'ın bu kitabıyla günah çıkarttığı yorumunda bulunanlar olmuştur. Kitaptaki Lord Henry tiplemesinin ise, bizzat Wilde'ın kendisi olduğu ileri sürülmüştür. Gerçekten de kitap eşcinsellik motifleri taşır. Ressam Basil Hallward'ın Dorian'a duyduğu tutku, her ne kadar saf aşk şeklinde işlenmiş, cinsellikle ilgili hiçbir motif kullanılmamışsa da burada bir erkeğin bir diğer erkeğe duyduğu aşk söz konusudur. Hatta Lord Henry'nin Dorian'a olan ilgisi için de böyle bir yorum yapılabilir.

Ancak kitabın içerdiği cinsel motifler ya da Oscar Wilde'ın hayatının ne kadarını yansıttığı bir yana, aslında kitap romantik edebiyatın ve sonraları Alman ekspresyonist sinemasının yoğun olarak işlediği konulara yer verir: Çift ya da iki kişilikli olma durumu ya da çifte yaşam sürme durumu, ruhunu şeytana satma, kaderle pazarlık yapma gibi. Burada, her ne kadar romantikler kadar olmasa da Wilde'ın insan varoluşu üzerine kendi estetik düşüncelerine dayanarak birtakım görüşler ileri sürmesi söz konusudur.

Diğer yandan kitap, Wilde'ın sanat üzerine düşüncelerinin bir manifestosu niteliğindedir: "Sanatçı güzel şeylerin yaratıcısıdır. (...) Güzel şeylerde çirkin anlam bulanlar, sevimli olamadan yozlaşmışlardır. Bu bir hatadır. Güzel şeylerde güzel anlamlar bulanlar kültür ve zevkleri gelişmiş kişilerdir. Onlar için umut vardır. Onlar güzel şeylerin salt Güzellik ifade ettiği seçkinlerdir."

'Dorian Gray'in Portresi'nin bir diğer özelliği, Wilde'ın çoğu eseri gibi Victoria Çağı İngilteresi'nin katı ahlakçılığını ve ikiyüzlülüğünü alaycı bir dille eleştirmesidir. Lord Henry'nin konuşmaları bize dönemin İngiliz ahlakı ve yaşam tarzı hakkında birçok ipucu verir, ancak bu konuşmaların altında ince bir alay ve horgörü yatar.

Gerek yaşamı gerekse yapıtlarıyla döneminin en muhalif kişilerinden biri olan Oscar Wilde, aslında zeki ve alaycı üslubuyla İngiliz toplumunu hedef aldığı kadar kendisini de hedef almıştır. Bu anlamda 'Dorian Gray'in Portresi', bir kişinin kendisi hakkında yapabileceği en acımasız eleştirilerden biridir.

ESİN COŞKUN, 14.11.2003 Radikal İki

Oscar Wilde'ın 'Dorian Gray'in Portresi' kitabını aşağıdaki bağlantılardan dinleyebilirsiniz:

YOL UMUTTUR, UMUT TÜRKÜDÜR...

2010-02-13T23:02:00.006+02:00

Anadolu,

Sırlarla dolu bir mücevher kutusu...

Her sırrın ardında başka bir sır...

Her yolun sonunda bir başka yol...

Susuzluğun, biçareliğin eşiğinde; Anadolu

dertlere derman dolu her kapıya açılan yolu...

Nasıl da umut doludur tam da bitti sandığın noktada...

Bu insanlar nasıl yaşamış bu kadar her duyguyu dolu dolu...

Ne olsa da kışın sonu bahardır

Bu da gelir bu da geçer ağlama

Bu kadar yalın bu kadar net anlatılabiilir mi umut...

Bu kadar isyan bu kadar çaresizlik bu kadar bilmezlik;

böyle net özetlenebilir mi?...

Daimi'yim Her Can Ermez Bu Sırra,
Gerçek Kamil Olan Yeter O Nura.

Ve çözüm böyle güzel gösterilebilir mi?..

Yusuf Sabır İle Vardı Mısır’a,
Bu Da Gelir Bu Da Geçer Ağlama.

h.a.

Ne Ağlarsın Benim Zülfü Siyahım

Erzincan/Tercan-Aşık İsmail Daimi-Mine Yalçın

Ne Ağlarsın Benim Zülfü Siyahim,
Bu Da Gelir Bu Da Geçer Ağlama.
Göklere Erişti Figânım Ahım,
Bu Da Gelir Bu Da Geçer Ağlama.

Bir Gülün Çevresi Dikendir Hardır,
Bülbül Har Elinde Ah İle Zardır.
Ne Olsa Da Kışın Sonu Bahardır,
Bu Da Gelir Bu Da Geçer Ağlama.

Daimi'yim Her Can Ermez Bu Sırra,
Gerçek Kamil Olan Yeter O Nura.
Yusuf Sabır İle Vardı Mısır’a,
Bu Da Gelir Bu Da Geçer Ağlama.

http://www.nartube.com/abb746e4ad95e7b6df2235abee28226f0c541dbe:eKVz62-W7zs.html

Aşık Daimi (İsmail Aydın)

Aşık Daimi 1932 yılında İstanbul'da doğdu, aslen Erzincan'ın Tercan ilçesindendir. Ali Babaoğullarından Baba Daimi, Birinci Dünya savaşı sıralarında İstanbul'a göç etmiştir. Aşık Dami'nin iki dedesi de saz şairiydi o nedenle saz çalmayı ve söylemeyi kolayca öğrendi. Bir süre sonra da kendi deyişlerini okumuştur. İstanbul'dan ayrılarak bir süre baba diyarında kalan aşık 1950 yılında evlendi iki kızı ile iki oğlu dünyaya geldi. 1962 yılında bir daha dönmemek üzere İstanbul'a yerleşti.

TRT Genel Müdürlüğü'nce açılan sınavı kazandı. O tarihten sonra kaşeli sanatçı olarak görevini sürdürdü. Zaman zaman yurtiçi ve yurtdışında konserler verdi. 17 Nisan 1983 tarihinde aramızdan ayrıldı. En çok bilinen eserleri: Ne ağlarsın, seherde bir bağa girdim, bir seher vaktinde...

BEKLE BİZİ İSTANBUL

2010-02-13T20:16:00.001+02:00

Salkım salkım tan yelleri estiğinde
Mavi patiskaları yırtan gemilerinle
Uzaktan seni düşünür düşünürüm
İstanbul

Binbir direkli Haliç'inde akşamlar
Adalarında bahar Süleymaniye'nde güneş
Ey sen ne güzelsin ey kavgamızın şehri
İstanbul

Boşuna çekilmedi bunca acılar
Büyük ve sakin Süleymaniye'nle bekle
Parklarınla, köprülerinle, meydanlarınla
Bekle bizi İstanbul

Tophane'nin karanlık sokaklarında
Koyun koyuna yatan çocuklarınla bekle
Bekle zafer şarkılarıyla geçişimizi
İstanbul

Haramilerin saltanatını yıkacağız
Bekle o günler gelsin gelsin İstanbul
Sen bize layıksın bizde sana İstanbul
İstanbul

Boşuna çekilmedi bunca acılar
Büyük ve sakin Süleymaniye'nle bekle
Parklarınla köprülerinle meydanlarınla
Bekle bizi İstanbul

http://www.dailymotion.com/video/xnqr5_edip-akbayram-bekle-bizi-istanbul_music

OTUR BAŞTAN YAZ BENİ İSTANBUL

2010-02-13T20:06:00.008+02:00

Senin sevdan bir kere

düştü mü insanın içine İstanbul...

Sonrası iflah olmaz hasrettir...

İşte geliyorum yine kapına,

tut elimden sevdanla yak beni

otur baştan yaz beni!...

h.a.

Müthiş bir türkü, müthiş bir yorum... aşağıdaki olgun şimşek yorumu da dinlenmeli...

Üflediler söndüm
karanlikta gönlüm
hic bilmezdim ama
derindeymiş pek derdim

bak içime gör beni
tut elimden yak beni
istemezsen bu aşkı
otur baştan yaz beni

aklım nasıl şaşkın
sevdam deli taşkın
sen görmezsin amma
narındayim ben askin

bak icime gor beni
tut elimden yak beni
istemezsen bu aski
otur bastan yaz beni

Söz: Neşe Şen
Beste: Cem Yıldız

http://www.dailymotion.com/video/xbr0nc_olgun-simsek-uflediler-sondum-tvsoh_music

YOLDA KAYBOLANLAR: Yıldırım Önal

2010-02-13T15:40:00.008+02:00

Yıldırım Önal (1931 - 10 Ekim 1982), tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen.

Kendine özgü konuşma biçimi ve etkileyici sesiyle oluşturduğu üslupla dikkati çekmiştir.

1953'te Ankara Devlet Konservatuvarı tiyatro bölümünü bitirdi.Aynı yıl sahneye çıktığı Devlet Tiyatroları'nda, kısa bir ara dışında 1963'e değin oynadı.Schiller'den Maria Stuart (1953), Reşat Nuri Güntekin'den Tanrıdağı Ziyafeti (1954), Turgut Özakman'dan Güneşte On Kişi (1954), Cevat Fehmi Başkut'tan Harput'ta Bir Amerikalı (1955), Shakespeare'den On İkinci Gece1955), Gerhart Hauptmann'dan Rose Bernd (1962) gibi oyunlarda rol aldı.Özellikle Edmund Morris'in Tahta Çanaklar (1956), Özakman'ın Duvarların Ötesi (1958) ve Tennessee Williams'ın Arzu Tramvayı 'ndaki (1960) tiplemeleriyle büyük övgü topladı. (

Sonraki yıllarda zaman zaman özel tiyatrolarda da çalıştı.Arena Tiyatrosu'nda oynadığı George Bernard Shaw'dan Sezar ve Kleopatra (1963) oyunuyla İlhan İskender Armağanı'nı kazandı.1970'lerin ortalarında bir kez daha Devlet Tiyatroları'na döndü.1977'de TRT'ye seslendirme yönetmeni oldu.

1970'lerde tiyatrodan koparak kendini sinema ve televizyon çalışmalarına verdi.Önal, bir turne için gittiği İzmir'de beyin kanamsından öldü.

1973 yılında “dinmeyen sızı” filmindeki rolüyle ‘en iyi yardımcı erkek oyuncu’ seçilerek altın portakal ödülü’nü alan tiyatro ve sinema sanatçısı yıldırım önal, yaşamının son yıllarında girdiği ekonomik sıkıntı nedeniyle, ödülünü bir rehinciye bırakmak zorunda kalmış ve ödülünü geri alamamıştı. yıllar sonra rehincinin oğlu tarafından antalya kültür sanat vakfı’na teslim edilen ödül, 1999 yılından itibaren yıldırım önal anı ödülü olarak her bir yıl oyuncuya emanet edilmektedir.

Filmi izlemek için basınız

Filmleri

Hostes Hanım (1970)
Vatan ve Namık Kemal (1971)
Dinmeyen Sızı (1972)
Şehvet Kurbanı (1972)
Baba (1973)
Zavallılar (1974)
Gülerken Ağlayanlar (1974)
Mağlup Edilemeyenler (1974)
Talihsizler(1973)

http://tr.wikipedia.org

FİLM: Yalnızlar Rıhtımı

2010-02-13T15:04:00.009+02:00

www.NarTube.com

Filmi izlemek için basınız

martılar çığlık çığlığa her akşam

bir büyük rüzgar dağıtır şarkılarımı

içim boş gemiler boş nereye baksam

ölüm gibi susar yalnızlar rıhtımı

Senaryosunu Ali Kaptanoğlu takma adıyla Attilâ İlhan'ın yazdığı filmi Ömer Lütfi Akad yönetmiştir. Ö. Lütfi Akad aynı zamanda senaryonun yazılmasına ve dekorlara da katkıda bulunmuştur.

Başlıca rollerinde Sadri Alışık, Çolpan İlhan, Turgut Özatay, Osman Alyanak, Sadettin Erbil, Ahmet Tarık Tekçe, Melahat İçli ve Kamuran Yüce'nin oynadıkları filmin müziklerini Hulki Saner yapmıştır.

Döviz kaçakçısı ve bar sahibi Ali'ye (Turgut Özatay) metreslik yapan konsomatris Güner'le (Çolpan İlhan) kaptan Rıdvan'ın (Sadri Alışık) aşk ve macera öyküsünün anlatıldığı filmin bazı sahnelerinin çekimleri İzmir'de yapılmıştır.

"Yalnızlar Rıhtımı" gösterime girdiği günlerde çeşitli tartışmalara yol açtı. Bazı sinema eleştirmenleri tarafından övülürken, bazıları tarafından da insafsızca eleştirildi. Filmin senaryosunun Marcel Carne'nin yönettiği Jean Gabin'li Sisler Rıhtımı (Le Quai des Brûmes) (1938) adlı filminin etkisiyle kaleme alındığı ileri sürüldü. Bu filmin senaristi de Attilâ İlhan gibi bir şair olan Jacques Prévert'di. "Yalnızlar Rıhtımı" da Sisler Rıhtımı gibi Şiirsel Gerçekçilik akımına daha yakın duruyordu. O günlerde senaryoyu yazan şair Attilâ İlhan gazetelerde bu eleştirilere yanıt vermişti.

Ö. Lütfi Akad bu filmi yaptığı tarihte tam 10 yıldır sinemadaydı ve 1949'dan beri 20 filme imza atmıştı. Sahne düzenlemesi, kamera çalışması, hikâye anlatımı açısından Lütfi Akad'ın o zamana kadar yaptığı filmlerin bir toplamı sayılabilecek ustaca bir üslup taşımasına rağmen film beklenen ilgiyi görmedi, hatta Nijat Özön'e göre "ucube bir film ortaya çıktı".Bunda Attilâ İlhan'ın şiirsel senaryosu ile Akad'ın anlatım tarzının uyuşmamasının da etkisi vardır.

Filmde Çolpan İlhan'ın buğulu bir sesle söylediği, filmle aynı adı taşıyan romantik şarkı filmin unutulmazları arasındadır ve hemen 1946 tarihli film noir Gilda'daki Rita Hayworth'ı akla getirir. Tango müziği tarzındaki bu parçayı Necdet Koyutürk bu film için bestelemişti.

Daha önce 2 filmde daha beraber oynayan Sadri Alışık ve Çolpan İlhan bu filmden sonra birbirlerine aşık olup evlendiler ve Sadri Alışık'ın 1995 tarihindeki ölümüne kadar evli kaldılar.

http://tr.wikipedia.org

BİR MEKAN BİR ŞİİR

2010-02-13T11:45:00.003+02:00

Yıllar önce Tarlabaşındaki James Joyce Irish Pub'ın duvarında bir şiir asılıydı:

On Pembroke Road look out for my ghost,
Dishevelled with shoes untied,
Playing through the railings with little children
Whose children have long since died.

Patrick Kavanagh

(Kavanagh'ın Dublin Pembroke Road yakınlarındaki kanal boyunda, sağlığında sık sık gelip oturduğu banktaki heykeli.)

ALTYAZI: Smoke

2010-02-12T21:41:00.005+02:00

  PAUL                           
It's 1942, right? And he's caught in Leningrad
during the siege. I'm talking about one of the
worst moments in human history. Five hundred
thousand people died in that one place, and
there's Bakhtin, holed up in an apartment,
expecting to be killed any day. He has plenty
of tobacco, but no paper to roll it in. So he
takes the pages of a manuscript he's been
working on for ten years and tears them up to
roll his cigarettes.

 RASHID
(Incredulous)
His only copy?

 PAUL
His only copy.
(Pause)
I mean, if you think you're going to die,
what's more important, a good book or a good
smoke? And so he huffed and he puffed, and
little by little he smoked his book.

YİNE BİR GÜLNİHAL

2010-02-12T17:24:00.009+02:00

" Gülnihal kimdi?

O güzelim şarkı kimin için yaratılmıştı ? Yine bir Gülnihal...

Gülnihal, birinin yüzüne, salt yüzüne aşık olmaktı: Onu görmeden yapamamaktı; seyretmekti yalnızca, olsun. Dokunmak bile değil, sevdayla bakmak bakmaktı.

Peşine düşmekti birisinin; o isterse sevmesin beni, sevdalandım ona ben, demekti. İki kişiden birisinin hiç bilmediği, ayırdına varmadığı bir aşktı. "

Hulki Aktunç'un "Arka Kapı Şarkıları" adlı hikayesinden...

istanbul klasik t. m. korosu - yine bir gülnihal

Rast şarkı - Bestekar: İsmail Dede Efendi - Usûlü: Semai

Yine bir gül-nihâl aldı bu gönlümü
Sîm-ten, gonca-fem, bî-bedel ol güzel
âteşin ruhleri yaktı bu gönlümü
Pür-edâ, pür-cefâ, pek küçük, pek güzel

Görmedim kimsede böyle dil - rübâ
Böyle kaş, böyle göz, böyle el, böyle yüz
â'şıkın bağrını üzmeğe göz süzer
El-amân, el-amân, her zamân ol güzel

YOLDA BİR MELANKOLİK: Jay Jay Johanson

2010-02-11T19:58:00.007+02:00

jay jay johanson - humiliation

jay-jay johanson - it hurts me so

İsveç’li besteci ve şarkıcı Jay Jay Johanson, 11 Ekim 1969’da dünyaya geldi. Beste çalışmalarına çocukluk yıllarında başlayan Jay Jay’in ilk albümü 1996 yılında yayınladığı “Whiskey” oldu. Stockholm’de Break My Heart stüdyolarında kaydettiği albümüyle listelerde kısa sürede büyük başarı elde eden sanatçı, özellikle şarkılarındaki melankolik hava, şiirsel sözler ve kendine has vokaliyle farklı bir tat ihtiva eden Jay-Jay Johanson kendisine çağdaşı olan müzisyenler arasında farklı bir yer edindi. 1998 yılında yayınladığı ikinci albümü “Tattoo” ile başarılı çıkışını sürdüren sanatçı, ilk albümünde yarattığı etkiyi devam ettirdi. 2000 yılında piyasaya sürdüğü üçüncü albümü “Poison” la ise içeriği ve şiirselliği daha da zenginleşmiş besteleriyle dinleyicilerinin karşısına çıktı. Bu albümle beraber ünü tüm Avrupa’ya yayılan sanatçı listelerde 4 numaraya kadar çıkmayı başardı.”The Cocteau Twins”in kurucusu ve gitaristi Robin Guthrie ile birlikte gerçekleştirdiği “Poison” albümünün ardından, aynı yıl Fransız yönetmen Ilan Cohen’in “La Confusion Des Genres” filminin soundtrack albümünü hazırladı.

Deneysel elektronik müziğin önemli isimlerinden Funkstörung ile birlikte hazırladığı “Antenna” albümü 2002 yılında yayınlandı. Diğer albümlerinden farklı olarak, daha fazla elektronik altyapı kullandığı bu albümünde, özellikle “On The Radio” şarkısı büyük beğeni topladı. Ardından 2004 yılında ilk toplama albümü “Prologue” geldi ve bu toplama albüm Jay-Jay’in “Antenna” ile başarılı bir giriş yaptığı Amerikan müzik piyasasında daha da fazla tanınmasını sağladı.

Fransız prodüktör Jean-Pierre Ensuque ile birlikte çalıştığı 2005 yılı albümü “Rush” ın ardından, 2007’de ilk üç albümünde birlikte çalıştığı müzisyenlerle tekrar biraraya gelerek “The Long Term Physical Effects Are Not Yet Known” albümünü kaydetti. Albüm piyasaya çıktıktan sonra da ilk durağı Çin olan ve dünyanın çeşitli ülkelerinden 30 şehri kapsayan büyük bir turne gerçekleştirdi.

‘So Tell The Girls That I’m Back In Town’, ‘Milan Madrid Chicago Paris’, ‘Even In The Darkest Hour’ ‘She's Mine But I'm Not Hers’, ‘She Doesn’t Live Here Anymore’ ve ‘Rocks In Pockets’ hit’lerinin yaraticisi Jay-Jay Johanson, gerçekleştirdiği bu turnenin ardından evindeki stüdyosuna kapanarak son albümü üzerinde çalışmaya başladı. Kayıtlarını ilk albümünü kaydettiği Break My Heart stüdyolarında tamamladığı albümü “Self Portrait” 2009 Nisan ayında yayınladı.

http://www.kimgelsin.com/sanatcilar/jay-jay-johanson http://goodmusicbox.blogspot.com/2009/04/jay-jay-johanson-diskografi.html

BİR MEKAN BİR KİTAP: Denizler Kitabevi - "İstanbul Haritaları 1422-1922"

2010-02-11T14:07:00.004+02:00

İstanbul-Tünel'de bir vaha sayılan Denizler Kitabevi olağanüstü güzellikte bir kitap yayımladı: 'İstanbul Haritaları 1422-1922'. Şehrin 500 yıllık tarihini kuşbakışı seyredebildiğimiz haritalarla bizi buluşturan 'Kaptan' lakaplı Turgay Erol, işin inceliklerini anlatıyor...

Beyoğlu’nda bizzat kendisi tarih kokan bir dükkân. Eskiden Hollanda Konsolosluğu’nun malıymış, sonra özel ellere geçmiş. Ahşap; arka planda bir merdiven. Vitrinleri, rafları; kitap, harita, gravür, afiş, kartpostal dolu. İçinde tarih meraklıları ve farklı bir hediyelik bulmaya çalışan turistler fink atmakta. Üst katında haftada bir ıvır zıvır müzayedesi yapılmakta. Burası İstanbul’da bir gizli ada, burası Denizler Kitabevi.

Denizler Kitabevi 1993 yılından bu yana Beyoğlu’nda. Kurucusu ise eski bir kaptan. Adına da bu yakışır elbette! Turgay Erol namı diğer Kaptan, çapayı ilk atan adam. Bir yılı aşkın dümene geçen Ekber And’la birlikte tekneyi sakin sularda yüzdürmeye çalışıyorlar. Şimdilerde ise müthiş bir kitap yayımladı Denizler Kitabevi: ‘İstanbul Haritaları 1422-1922’. Bunu bahane edip karasularına doğru yelken açıyorum kitabevinin...

Önce diyorum ki Kaptan’a, bu ‘deniz’ merakı, laytmotifi nedir, nereden gelmiştir? Elcevap geliyor hemen: “14 yaşında Deniz Lisesi’ne girdim. O zamandan beri her şeyi ikiye ayırdım kafamda. Denizle ilgili, ya da denizle ilgisiz diye. Deniz Harp Okulu’nu bitirip bir süre gemilerde kaptanlık yaptığım ve en çok bildiğim konu denizler olduğu için atıldım bu işe. Aslında her şey bir ihtiyaçtan doğdu. Bir koleksiyoncu olarak başladı bu merak. Denizcilik konularıyla ilgili kitaplar aradım. Türkiye’de denizcilikle özel olarak ilgilenen bir kitabevi yoktu. Aslında başka konularda da yok ya, neyse... Yurtdışında gördüğümüz, bu konuya özel olarak eğilen kitabevleri bizi özendirdi, yönlerdirdi. Kendimce bir boşluğu doldurmak amacıyla kurdum Denizler Kitabevi’ni. Sonra da yayıncılığa başladım, tabii yine bildiğim konularda; deniz ve tarihle ilgili kitaplar yayımladım.”

Harita tarihimiz şahane

Evet birçok kitap yayımlamıştı ama bu seferki hepsini aşan bir kalitede, baskısı ve cildiyle olağanüstü bir İstanbul haritaları kitabıydı. Nedeni belli ama hadi yine soralım, nedir bu harita sevdası?

“Denizci olup da haritalarla ilgili olmamak mümkün mü?” diye başladı söze. “Bizim en önemli haritamız bilineceği gibi Piri Reis Haritası. Oradan başlayarak muhteşem bir harita tarihimiz var. Dünyada da çok ilgilenilmiş bizim denizlerimizle, şehirlerimizle. Haritalar çizilmiş. Bunları toplamaya, araştırmaya başladık. Birçok dost edindik bu süreçte. Bunlar arasında İstanbul Bakırköy’den 50 yıl önce Atina’ya göç etmiş hemşerimiz Niko Acemoğlu da vardı. Birçok kitabı var. Ayazmalar üzerine, şimdilerde de ‘Anadolu’da ve Yunanistan’da Kimyagerler’ üzerine bir kitap yayımladı. Müthiş bir harita koleksiyonu var ve biz de o koleksiyona bir parça da olsa katkıda bulunduğumuz için onur duyarız. Niko ile bu harita koleksiyonundan İstanbul’un tarihini anlatan bir kitap çıkmaz mı, diye hayaller kurardık. Sonra bu hayali gerçeğe dönüştürmeye karar verdik. Onun 500 parça tutan koleksiyonundan 1422-1922 yılları arasında basılmış 100 harita seçtik. Ama yalnız harita seçmekle olmuyordu tabii... Bunlar hakkında yazabilecek en iyi kişi Ayşe Yetişikin Kubilay’dı. Tarih ve harita bilgisi güçlü bir kalem. O da metinleri yazdı.”

Bu kitabın Türkiye’de yeni koleksiyoncular yaratacağı da kesin, ‘Bu haritalar bende de olsa’ diye düşünecek birçok kişi. Harita koleksiyonculuğunun pahalı bir iş olup olmadığını soruyorum Kaptan’a.“Bilirsiniz, eski malzemeleri toplamak tesadüf, ilgi, merak ve imkânın yanyana gelmesiyle olur. Bunu bir koleksiyon haline getirmek ise devamlı, uzun süreli bir yatırım yapmakla mümkün. Kimi haritalar çok çok pahalı olabilir, kimi ise bir ölçüde ucuz... Ama bir araya geldiğinde çok değerli bir koleksiyon oluyor. Tabii pahası, biraz da hangi döneme ait harita topladığınızla ilgili. Bizim kitapta olduğu gibi 1400’lere uzanan İstanbul haritaları koleksiyonu yapmak ise pek kolay bir iş değil!”

Kuşbakışı 500 yıl

Turgay Erol bir noktanın daha altını çiziyor:
“Bu kitap en çok İstanbul’a yakışırdı. Mesela Paris üzerine, Londra üzerine de yapılabilir ama İstanbul’a yakıştığı kadar yakışmazdı... Çünkü İstanbul’un kuruluş tarihinin eskiliği, kentin geçirdiği değişiklikler haritalara da yansıyor. Haritalar üzerinden tüm şehrin tarihini okuyoruz.”
Kitaptaki bütün haritalar baskı. Baskı deyince hemen matbaa baskısını düşünmeyin. Atölyelerde tahta ve özellikle de bakır baskılarla üretilmiş. Sonra daha yeni teknikler; taş baskılar, çelik baskılar devreye girmiş. Çoğu sonradan ‘elle renklendirilmiş’. Resimli haritalardan, soyağacının köklerine işlenmiş haritalara kadar yok yok... Sayfalar arasına panoramalar, gravürler, sigorta planları bile gizli. İstanbul’un beş yüz yıllık tarihini kuşbakışı izliyorsunuz. Sarayburnu’nda ne ne zaman olmuş, hani şimdilerde Bizans limanı ortaya çıktı ya, bakalım hangi haritada bununla ilgili ipucu var; ya da Fenerbahçe’nin adını aldığı fener ne zaman tütmeye başlamış (O zamanlar fenerlerde yunus yağı yakarlarmış diye malumatfuruşluk da yapalım), Prens Adaları’nda ilk yerleşimler ne zaman başlamış, hepsi haritalarda gizli...

Kaptan’a kitap için takdir ve teşekkürlerimi sunup, son olarak soruyorum. Kitabın paralelinde etkinlikler de olmalı, neler yapıyorsunuz?
“Elbette birçok etkinlik de var. Mesela Rahmi Koç Müzesi’nde kitapta yer alan haritaların bir kısmı sergileniyor. Bu serginin ve aslında kitabın gerçekleşmesinde Ağaoğlu Grubu’nun büyük destekleri oldu, bunu da belirtmeden geçmeyelim.. Öte yandan kitaptaki haritalardan oluşan bir diğer sergi de 28 Ocak’ta başlayan Miami Harita Fuarı’nda sergileniyor. Aslında biz bu kitabı yayımladığımızda bu fuarda bütün yerler tutulmuştu. Fakat biz hediye kabilinden fuarın başkanına bir kitap gönderdik. O kadar beğenmiş ki, yönetim kuruluna filan sormadan bizi özel olarak davet etti. Editörümüz Ülkem Özge Sevgilier davetli olarak gitti fuara. Öte yandan başkonsolosumuz aracılığıyla İrlanda’nın iki kentini dolaşan bir sergi hazırlıyoruz. Ayrıca Paris ve Londra fuarlarına da katılmak için başvurduk.”

‘İstanbul Haritaları 1422-1922’ kitabı, konuya merak duyanlar için kaçırılmaması gereken bir mücevher. Aslında herkesin merak duyacağı konular var kitapta. Benden övmesi, sizden bakıp beğenmesi, ötesine karışmam... Kaptan’a selam eder, yeni ve güzel kitaplar beklerim...

GÖKHAN AKÇURA

www.radikal.com.tr

"Disk Atan Atlet" İstanbul'da

2010-02-11T14:01:00.003+02:00

The British Museum koleksiyonunda yer alan Disk Atan Atlet heykelinin mermer kopyası 12 Şubat’ta İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmeye başlanıyor. Heykelin M.Ö. 200 yılında yapıldığı tahmin ediliyor.

HEYKELDE gerçekçiliğin öncüsü sayılan Atinalı heykeltıraş Myron’un, M.Ö. 470-440 yıllarına tarihlendirilen heykeli “Disk Atan Atlet”in (Townley Discobolus) Roma döneminde yapılan mermer kopyası İstanbul’da. The British Museum koleksiyonundaki heykel 12 Şubat-04 Nisan tarihleri arasında İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde sergilenecek.

Orijinali kayıp

Myron, yontularında, o anı işleyen, figürleri yapacağı işe yoğunlaşmış olarak gösteren bir heykeltıraş. Disk atan atlet heykelinde, vücut ağırlığının iki ayağa eşit olarak dağıtılması yerine ağırlık bir bacağa bindirilmiş ve böylece vücut eğri bir hat çizerek daha gerçekçi bir görünüm kazanmış. Heykel eğri hatlarla, kol ve ayaklarının duruşuyla güzel bir denge örneği olmuş. Antik Yunan’da “sert üslup” olarak adlandırılan dönemde bronz döküm tekniğinde yapılan orijinal heykel kayıp. Bir görüşe göre, Roma devrinde madenini yeniden kullanmak için eritildi.

Hatalı restorasyon

Eski Yunan heykellerinin mermer kopyalarını yapan Romalılar, Disk Atan Atlet’in de pek çok kopyasını yapmış. “Disk Atan Atlet’in bilinen 20 civarında Roma dönemi kopyası mevcut. Bristish Museum koleksiyonundaki bu heykelin, M.Ö. 200 yılında yapıldığı tahmin ediliyor.
British Museum’dan getirilen heykelin baş bölgesi geçmişte yanlış restore edildi ve orijinal görüntüye zarar verildi. Fakat bu durum heykelin atletik idealindeki sunumuna ve popülaritesine zarar vermedi.

www.hurriyet.com.tr

LARRY YUMA

2010-02-10T19:17:00.003+02:00

şapkasının gölgeliğinden gözlerinin hiç görünmemesi mi...

kötülere karşı karizmatik ve dik duruşu mu...

sırtında taşıdığı pançonun babaannemizin kilimlerini hatırlatması mı...

ağzından hiç düşürmediği purosu mu...

yürüdüğü veya atıyla geçtiği kasabanın sokaklarında

sıcak yaz rüzgarı ile toza karışıp sürüklenen çalı parçaları mı....

çok az konuşup, çok dinlemesi mi...

haksızlıklara karşı konuşturduğu amansız yumrukları mı...

herkesten daha hızlı çektiği ve sadece gerektiğinde kullandığı silahı mı....

zıp !... zıp!... sesiyle sıyıran kurşunlara karşı soğukkanlı kalması mı...

belki hepsi.... bütün bunların hepsi

saygı duyulması gereken bu kahramanı

çizgi dünyamızda en baş köşeye oturtuyor....

h.a.

LARRY YUMA

1971 yılında beyaz atı, iri silueti ve gözlerini hiç göstermeyen geniş kenarlı şapkasıyla Larry Yuma, İtalya'da yayınlanan II Giornalino adlı haftalık dergide görünmüştür. Larry Yuma'yı yazdığı 200'den fazla senaryosuyla Claudio Nizzi ve ressam Carlo Boscaroto birlikteliği ortaya çıkarmıştır.

Tam anlamıyla klasik western kalıplarında olan senaryolarında Larry Yuma isimli yalnız kovboya sadece yanından hiç ayırmadığı sarı çizgileri olan uzun kırmızı bir pelerin eşlik eder. Yeni kurulmakta olan kasabalarda ve çokça da açık arazide, doğayla başbaşa maceralar yaşayan kahraman, karşısında beliren insanlann sorunlarına yardımcı olmaktadır. Geçmişine ait hemen hiçbir söz edilmeyen Larry Yuma, hızlı silah çeken, atlara iyi binen, kendi kuralları olan bir kovboydur.

Oldukça sade, ancak etkili çizgiroman kurgusuyla işlenen maceralarında değişik çizgi stilleri ilk çizeri Carlo Boscarato tarafından denenmiştir. Öldüğü tarih olan 1987'ye değin bu başlıktan ayrılmayan başarılı ressamın yerini bir başka usta, Nadir Quinto almıştır. O da zaman içinde 30'dan fazla maceraya imza atarak Larry Yuma'nın varolan stilini korumayı tercih etmiştir.

Ülkemizde ilk olarak Mart 1975 Yaşar Şilliler'in çıkardığı Madok adlı kısa ömürlü dergide orijinal başlığıyla yer almıştır. Ayrıca yine aynı yıl içinde ve yaz aylarında Fransa'daki serüvenlerinden yapılan tercümeyle Haldun Simavi'nin sahibi olduğu Veb Ofset A.Ş. tarafından yayınlanan Ringo adlı haftalık dergide Ringo adıyla maceralar yaşamıştır. Bu tarihten sonra ise, pek çok macerası 1977'den itibaren Milliyet Çocuk dergisinde ve ilk sayısı 28 Ocak 1980 tarihinde yine bu dergiyle beraber ilave olarak verilen Milliyet Çizgi-Roman adlı dergide boy göstermiş ve 2005 yılında Yılmaz Yayıncılık logosuyla albümleri basılmaya başlanmıştır.

GÜN DOĞARKEN ÇIK YOLA

2010-02-10T19:04:00.003+02:00

Gecenin örtüsü kalkarken yeryüzünden
Bir ışık tüneli açılacak hemen önünden
Ve seninle birlikte ışığa doğru

yol yürüyecek, ağaçlar yürüyecek yürekten...

Alice Harikalar diyarında olduğu gibi
karşına kedi çıkmaz belki ama güneş çıkar
ve sorar;
"nereye gitmek istersin, ey yolcu?"

"Nereye mi?... Nereye olursa desem..."

Yeryüzü sana yol...Nereye gidersen, nereye dilersen git....

Git !...

Git gidebildiğin kadar...

H.A.

PORTRE: AYAKKABI BOYACISI SABRİ AMCA

2010-02-10T19:02:00.003+02:00

Adı Sabri, yaş 77

dışarıda hava soğuk -7

eşi gitmiş, kızı da gitmiş

elvada deyip bu dünyaya

o şimdi yalnız bu yolculukta

bir gün o da gidecek

bu soğuğa elvada diyecek

O gidince, herkesle birlikte

hemen yanıbaşında duran

ince belli çay bardağı da üzülecek!...

h.a./ sandıklı

YOL'DA BİR KAHRAMAN: CORTO MALTESE

2010-02-08T10:25:00.003+02:00

"kimbilir; belki kahramanlığa, cömertliğe inanan, soyu tükenmek üzere olan bir hanedanın son temsilcisi,

yani,
belki de salakların şahıyımdır"

CORTO MALTESE

hiç bir yere ve hiç bir şeye bağlı olmayan,
kendi donanmasının kaptanı...
rüzgarın götürdüğü yere giden,
bir hamakta veya veranda da
sallanan sandalyesinde
saatlerce aylak aylak hiç birşey yapmadan
sadece uzaklara bakabilen adam...
takmayan, takılmayan...
dünya yansa umursamayan...
ama ille de taraf olacaksa
mağdurun yanında yer alan...
gerçek bir kahraman...
Waini'li Yerli Reis'in dediği gibi;
"Adam mutluydu... Güzel Hayaller Gölü'ne bakıp,
her şeyi görmek istediği gibi görüyordu...Niye onu
o rüyadan çekip almalı, alıp da güneşin ve neşenin
olmadığı bir dünyaya atmalı? Orada sadece gece,
keder ve hastalık yok mu?"
Corto, git gidebildiğin kadar...
Bakarsın, bir gün bizde geliriz...

h.a.

itü sözlük'de corto için ve çizeri hugo pratt şunlar yazılmış;

"anarşizm fikrini savunan hugo pratt'ın, bildiğimiz kahramanlara benzemeyen, ama şüphesiz kendi için bi kahraman olarak tasarladığı bir karakterdir. aslında bağımsız bir bireydir, dini yoktur, milliyeti yoktur, onu bir şeye ya da bir yere bağlayan birşey yoktur. arada bir aşık olur o da zaten ya kısa sürer ya da yaşanmaz. onu yöneten ya da onun tarafından yönetilen yoktur daha doğrusu başlarda vardır ama yönetilmeyi de yönetmeyi de becerememiştir tabii eğer bunlar birer beceriyse.
bence en önemli nokta hugo pratt'ın kendisidir. bir insan nasıl bu kadar alakasız kültürlerle ilgili araştırma yapabilir hayret edilesi bir durumdur. "semerkanttaki altın yaldızlı ev" öyküsünde enver paşadan(yaşaması için ölmesi gereken adam der), ermenilerden, kürtlerden daha sok edeni yezidilerden onların çember olayından falan bahseder. doğru anlatmıştır, yanlış anlatmıştır tartışılır ama bi şekiilde bu konulara da girmiştir.

bir yerlerde avrupa'nın türk'e bakışı diye corto maltese'deki çizilen canavar gibi bi türk tipini örnek vermişler halbuki aynı hikayenin ana mevzularından biri corto'ya, zalim de olsa, ikizi kadar benzeyen timur şevkettir. hikayelerinde çok fazla önyargı taşımadığına inandığım bir adamdır kendileri.

velhasıl kelam zaman dizgesinde ispanya savaşında kaybetmiştir hugo pratt, corto maltese'i. neden diye sorulduğunda verdiği cevap çok ilginçtir. "hızla dijitalleşen herşeyin birbirine bağlandığı bir dünyada corto maltese gibi bir bireyin yeri yoktur." evet teknolojinin insanı daha bireyselleştirdiği tezine bir anti tez olarak çıkabilecek bir düşünce.

bazı güzel laflar:

-sizi tanıştırayım general, kaptan corto maltese
-iyi günler, kaptan corto maltese. ingiliz donanmasından misiniz?
-kendi donanmamın komutanıyım efendim.
-anlamadım

....

(hayalinde kendisiyle yüzleşir)
-sen ailene karşı katolik, topluma karşı komünist görevlerini yerine getirmedin.."

CORTO MALTESE

İtalyan çizer Hugo Pratt'ın yarattığı Corto Maltese 1887'de Malta'da doğar 1936'da Uluslararası Tugay'a katıldığı İspanya İç Savaşı'nda ölür (kaybolduğuda söylenir). Corto 13 yaşından itibaren "kahramanlıklar" yapmaya başlar. Giderek dünyanın her yerinde ve farklı zamanlarında maceralara atılmak, varlığının bir parçası haline gelir. Cortoya hikâyelerinde hem kurgu hem de tarihsel figürler eşlik eder.: Stalin'den Jack London'a, Enver Paşa'dan, John Reed'e kadar. (Çizgi romanın Tolstoy'u gibi bir benzetmeyle anılan) Corto'nun maceralarinda Rasputin ise eksik olmamıştır.

Hugo Pratt'ın bir çizgi virtüözü olup olmadığı tartışılabilir ancak bir virtüöz olduğu herkesçe kabul edilen Milo Manara, Pratt'ı bu alanın en büyüğü olarak tanımlar. Umberto Eco'ya göre de Pratt engin bilgisi ve zekasıyla tam bir entellektüeldir ve biz insanlığa Corto 'yu miras bırakmıştır. Çizgi romanlarında ki coğrafya ve tarihi tahrifine rağmen yarattığı paradigma Pratt 'ın dokunulmazlıklarındandır.

Dost Yayınları (Dost Kitabevi) 1999 yılında Corto 'nun dört macerasını ve 2004 yılında altı macerasını yayınladı. Yayınlanan on kitap içinde Semerkant 'taki Altın Yaldızlı Ev yaşadığımız coğrafyada geçmekte olup netameli konuların etrafında dönmektedir. 1921'de Rodos'ta başlayan hikâye Adana'da, Van'da devam ediyor. İttihatçılar, Kızılelmacı'lar, Panturancı Kürtler, Ermeni Komitacılar, Yezidiler hikâyenin kahramanları arasındadır. Enver Paşa 'nın son konuşmasını yaptığı kişi, yine Corto 'dur. Enver Paşa Corto 'yla konuştuktan sonra atına biner yaşamının finali -Hugo Pratt yorumuyla- bu serüvende çizilmiş gibidir. Türkçe olarak Dost Yayınları tarafından on albüm yayımlanmıştır.

Corto Maltese (Muhtemelen Venedik dilinde 'Maltalı' olarak geçen bir tabirdir) 20.nci yüzyıl başlarında (1900-1920 civarı) maceradan maceraya seyreden, az ve özcesi bir açık deniz kaptanıdır. Valletta'da 10 Temmuz 1887 tarihinde, İngiltere vatandaşı denizci Cornwall ve "Cebelitarık'lı Nina" olarak bilinen çingene yosma Andalusia'nın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Çocukluğu yahudi mahallesi olarak bilinen Córdoba'da geçmiştir. 'Corto' avucunda kader çizgisi olmadığını farkeder ve oraya bir jiletle kendi seçimi olan kaderini kazır. Her ne kadar tarafsız bir kahraman gibi gözükse de mağdurların ve ezilmişlerin yanındadır.
Karakter, çizerinin ulusal, ideolojik ve dinsel iddialarının cisimleşmiş halidir.

Corto her meşrepten insanla kolayca arkadaşlık kurabilen birisidir. Bu arkadaşlar eli kanlı katil Rasputin'den (Çar Rasputinle Rasputin, bazı kişi özellikleri ve görünümü dışında bir bağlantısı yoktur), İngiliz Mirasyedi Tristan Bantam, Vudu rahibi Altın Ağız veÇek Cumhuiryeti bilim adamı Jeremiah Steiner'e dek değişik kişiliklerdir. Corto ayrıca kimi tarihi şahsiyetleri bilir ve tanır. Örneğin Jack London, Ernest Hemingway, Herman Hesse, Butch Cassidy, White Russian General Roman Ungern von Sternberg veEnver Paşa. Bu tanışıklık onun olmadık durumlardan kolayca sıyırlmasına vesile olur, mesela bir keresinde Türkiye Ermenistan sınırında kurşuna dizilmekten son anda Yosif Stalin 'den gelen bir telefon sayesinde kurtulabilmiştir.

Corto'nun başucu kitabı yazar Thomas More 'un Ütopya'sıdır. Ancak onu okumayı asla bitirememiştir. Corto ayrıca London, Lugones, Stevenson, Melville and Conrad gibi yazarların kitaplarını da okur ve atıfta bulunur.
Corto Maltese öyküleri tarihi serüven öykülerinden esrarengiz o kült rüya sekanslarına akar. O Kızıl Baron vurulduğunda yanındadır, Jivarolara Güney Amerikada yardım etmektedir ve Venedikte faşitlerden kaçmaktadır, kimi zamanda farkında olmadan Merlin ve Oberona İngilitereyi korumada yardım etmektedir ve ardından Kayıp Kıta Muyu ziyaret etmektedir.

Kronolojik olarak, ilk Corto Maltese serüveni olan La giovinezza (Erken Yıllar), Rus-Japon Savaşında geçmektedir. Diğer albümlerinde I. Dünya Savaşını bir kaç değişik cephede yaşar, Ekim Devriminden sonra patlak veren Rus İç Savaşına katılır, and Faşist Italya'nın ilk dönemlerinde gezinir. Pratt'ın ayrı bir serisinde, Gli Scorpioni del Deserto (Çöl Akrepleri) İspanyol İç Savaşı esnasında kaybolduğu tasvir edilir. .

FİLM: Akbabanın Üç Günü

2010-02-05T18:24:00.007+02:00

Yönetmen: Sydney Pollack

Yapımcı: Stanley Schneider

Senarist: Lorenzo Semple Jr.David RayfielJames Grady (roman)MüzikDave Grusin

Oyuncular: Robert Redford,Faye Dunaway,Cliff Robertson,Max von Sydow

Yapım: ABD, 1975

Süresi: 117 dk

Akbabanın Üç Günü 1975 ABD yapımı politik gerilim filmidir. Özgün adı Three Days of the Condor dur.Amerikalı gerilim romanları yazarı James Grady'nin 1974 tarihli Six Days of the Condor (Türkçe anlamı:Akbabanın altı günü) adlı romanından senaryosunu Lorenzo Semple Jr. ve David Rayfiel'in birlikte uyarlayıp yazdıkları fimin yönetmeni Sydney Pollack'tır. Başlıca rollerinde Robert Redford, Faye Dunaway, Cliff Robertson, Max von Sydow, John Houseman ve Addison Powell oynamışlardır. James Grady'nin romanı Türkiye'de 1974'te Aziz Üstel'in çevirisiyle Leş Kargaları adıyla "Altın Kitaplar"'dan çıkmıştı.

"Paranoid gerilim" veya "Komplo gerilim" türüne de sokulabilen bu filmde CIA'in dünyada yayınlanmış bütün kitap ve dergileri okuyup tarama görevi verilmiş bir yan kuruluşunda görevli "Akbaba" kod adlı memurunun bir yemek molası dönüşünde bürodaki tüm iş arkadaşlarının katledilmiş olduğunu görüp bir yandan kendi hayatını kurtarmak için kaçarken, bir yandan da olayları çözmek için yaptığı araştırmada örgütün sanıldığından da karmaşık ve yozlaşmış yapısını, ayrıca örgüt içinde başka bir örgütün de faaliyette olduğunu keşfetmesi anlatılmaktadır. Vietnam Savaşı ve Watergate Skandalı'nın hemen sonrasında su yüzüne çıkan ABD hükümetinin faaliyetlerindeki ahlaki belirsizlik ve bunun toplum üzerinde yarattığı kuşkular hala tazeliğini korurken çekilmiş olması filmi daha da gerçekçi ve inandırıcı yapmaktadır. Çeşitli festival ve yarışmalarda 5 ödül kazanan film 1976'da "En iyi kurgu" dalında Oscar'a, "En iyi kadın oyuncu" (Faye Dunaway) dalında da Altın Küre'ye aday gösterilmişti. Filmin özgün müziğini yapan Dave Grusin de bu çalışması ile 1977 yılında Grammy ödülüne aday gösterilmişti.

FİLM: Brubaker

2010-02-05T18:17:00.003+02:00

Yönetmen: Stuart Rosenberg
Yapımcı :Ron Silverman
Müzik :Lalo Schifrin
Oyuncular: Robert RedfordYaphet KottoJane AlexanderMorgan FreemanNicolas Cage
Yapım yılı, ülkesi: 1980, ABD
Süre: 132 dakika

Brubaker, 1980 yılı yapımı bir ABD sinema filmidir.ABD flimlerinin "cezaevi" konu kategorisinde önemli bir yer kaplayan Brubaker, Akademi Ödülü adayı olmuştur. 1968 yılında yaşanan Arkansas Cezaevi skandalını konu edinen film, 1969 da Tom Murton ve Joe Hyams tarafından yazılan kitaptan senaryolaştırılmıştır. Arkansas'taki Wakefield cezaevinde bazı olaylar gelişmektedir. En hafifi rüşvetle başlayan bu olumsuzluklar zincirinin dışarıya yansımayan halkaları, işkence, cinayet, yolsuzluk, cinsel taciz vb.den oluşmaktadır. İdealist biri olan Henry Brubaker (Robert Redford), cezaevine müdür olarak atanır. Ancak görevine normal yollardan başlamak yerine içeriye bir tutuklu kılığında girerek olayları kendi görmek ister. İnsan haklarına yönelik çabaları, mahkunlar arasında destek bulan Brubaker, cezaevi yönetiminin ve valinin hedefi haline gelmiştir.

YOLUNDAN DÖNMEYENLER: Vatandaş Rıza

2010-01-29T20:02:00.005+02:00

Filmi izlemek için basınız

Yönetmen

Cüneyt Arkın

Senarist

Atilla Dorsay,Safa Önal

Firma

Arkın Film

Yapımcı

Cüneyt Arkın

Oyuncular

: Cüneyt Arkın,Betül Arkın,Murat Arkın,Osman F. Seden

Vatandaş Rıza - 400 e yakın Cüneyt Arkın filmlerinden biri. 1979 yılı İstanbulunun gecekondu semtlerinden birinde açılır bu başyapıt .

Türkiyede yaşayan her sıradan insandan biridir Vatandaş Rıza . Emeği , Teri , Kalbiyle varettiği dünyasının yuvasını inşa etmektedir.Her insanın kendi dünyasının ,ona mutluluk veren yaşama gücünü aldığı abartısız , gösterişsiz ,sade bir hayatın , bir ailenin kesitidir bu bölüm .

Sanayi imparatoru Necdet Çelikel in “hasta ruhlu” oğlu Cengiz “keyif” için küçük mutluluklarla beslenen insanların dünyalarını yıkmayı bir saplantı haline getirmiştir.Bu saplantının son hedefide Vatandaş Rızanın yuvasıdır . Gecekonduyu arabasıyla yerle bir eder. Bu tip eylemlerde o kadar rahat bir tavır sergilemektedir ki yaptıklarını babasına anlatmaktan çekinmez.Yakalanmak korkusu , suçlu olduğunun farkına varmak gibi bir düşüncesi yoktur çünkü o güne değin sorumlusu olduğu hiçbir olaydan ötürü hesap sorulmamıştır ona .

Vatandaş Rıza hakkını yasalar yoluyla mahkemede arar . Görgü şahidi olan tüm komşuları mahkemede sırt çevirirler. Sırt çevirenler satılmıştır diye düşünülebilir ama aslında hepsi de muhtaçtır çünkü dünyalarını kilitleyip kalan çıkmazdan onları kurtarabilecek bir umut yoktur.Vatandaş Rızanın yıkılan gecekondusu onların umudu olmuştur ancak bu umut kısa vadeli bir mutluluğun sahte görüntüsüdür sadece .

Vatandaş Rıza kimilerine göre yalnız kalmış bir adamdır . Gücün parayla kıyaslandığı bir topluluk içerisinde bir “böcek” kadar ufak bir insandır. Ancak özgür bir toplumda vatandaşlık hakkının olduğunun bilincinde kimseye eğilmeyecek kadar mert bir insandır.Yıkılan evi için teklif edilen parayı kabul etmez , tek isteği suçlunun suçunu kabul etmesidir.Bu isteğin yerine getirilebilmesi ise yalnız gerçek bir vatandaşın göze alabileceği bir mücadeleyle mümkün olacaktır .

Başına gelen olayı gazete yoluyla kamuoyuna duyurmaya çalışır . Gazeteler için bu tip bir haber toplumun ilgisini çekmeyecek kadar basittir . Manşetlerde yeralmaz.Mücadelesini kendi başına sürdürmek için gazetelerde duyuramadığı sesini bildiriler yoluyla halka duyurmaya çalışır.Yargıtay a davanın yeniden görülmesi için yaptığı başvuru reddedilir.

Artık yapabileceği son bir şey vardır … Taksim meydanı ardından Atatürk heykelinin önünde olmak üzere 4 günlük bir zaman diliminde tüm ülkeyi yerinden oynatacak bir eylem başlar . Vatandaş Rıza açlık grevine başlar.Bu gerçekten Haklı Olan ve Mert bir insanın direnişidir .O ana kadar kendisine sırt çeviren gazeteler,yakın çevresi ve olay karşısında umursamaz gibi görünen halk bir anda o güne kadar “Küçük” gözüken bu insanın soylu eylemine kulak verir . Vatandaş Rızanın eylemi direnişinin görüntüsü , kelimelerin kifayetsiz kaldığı yüreğinin sesi ise gazetelerin manşetleri olmuştur . Gazetelerin desteğiyle yürütülen sanayi imparatoru Necdet Çelikel in kirli servetinin deşifre edilmesi hakkındaki yazı dizileri sonucunda o güne kadar “böcek” olarak gördüğü patron kendi geleceğiyle oğlu arasında seçim yapmak zorunda kalır ve oğlunu kendi elleriyle adalete teslime zorlar.Çünkü artık yalnız olan insan sanayi patronudur.Bir adet olarak küçük düşündüğü Vatandaş Rıza binlerce adet olmuştur . Halk Rızadan yanadır .

Vatandaş Rıza kısıtlı bir bütçeyle gerçekleştirilmiş gibi görünse bile içerdiği fikirler , Cüneyt Arkın ve ailesinin filmde de bir aile olarak çizdiği mükemmel kompozisyon,paranın insanlığın önünde olduğunu savunan karşıt görüşün karakterleri olan Osman Seden ve Sümer Tilmaç ın performansı ve Cahit Berkay – Uğur Dikmen ortaklığında gerçekleştirilmiş konunun dramatik yapısını tamamlayan müzikleriyle Arkın filmografisinin çok değerli örneklerinden birisidir . İnsanın varolması dahi dünyaya verilmiş en büyük hediyedir ve kendi içindeki büyüklüğü keşfedebilen bir insan bu soyluluğu içinde yaşadığı halka da çekinmeden gösterebilmelidir çünkü bu insanda aslında diğerlerinden farklı “özel” veya “seçilmiş” bir kişi değildir .

http://www.cuneytarkin.com.tr

ASFALT YOLA KILAVUZ - 4

2010-01-29T14:34:00.006+02:00

Yol su gibidir

kıvrıla kıvrıla gider

her şekle girer, her yana akar

yolun her kaba her kıvama gelmesi

her yola gelir bu yol şeklinde algılanır

bu nasıl yol ki her yola gelir, her yöne gider

der dikkatli ve bilinçli okur

ama bu okur bilmeli ki

yolun her yola gelmesi

yolda gidenin her yola girmesini gerektirmez

yol her yöne gider

yol ayrımları bunun içindir

nereye döneceğğini seçme hakkını

yol bizzat sana vermiştir ey yolcu...

yol senin yolundur

senden yönlerini esirgemez

sana seçme şansı verir

hangi yolu seçersen seç

yol

seni ona götürür

yolun sonu orasıdır

bozuk yola girmiş olman

yanlış yola girmiş olman

sonu değiştirmez

yol

seni yolda bırakmaz

yol yine de seni götürür

yol yolun yapı taşlarını

sana bırakmıştır

kimbilir

belki yol hiç yoktur

hiç olmamıştır

belki

sen ey yolcu

yol

sensindir...

h.a.

ASFALT YOLA KILAVUZ - 3

2010-01-29T12:50:00.003+02:00

Yol, yola çıkana

neden bu yoldasın diye sormaz

nasıl çıktın bu yola demez...

yoldan çıkana da neden çıktın demez

aslında yol hiç soru sormaz

yargılamaz, ayıplamaz

yolun gerçek yolcuları

- ki aslında

herkes az çok gerçek yolcudur-

yola gönül vermiş

yolu anlama konusunda

çaba içine girmiş

yolun geçek çilekeşleri

yoldaki hiç kimseye

çekil yolumuzdan demez

sen bu yola ne amaçla çıktın demez

ister elitist takılma

ister caka atma

ister hava alma

ne olursa olsun

yoldasın ya der

gerisinin ne önemi var

yolda ol ya da sadece

yola dokun

yol seni de

beni de

hepimizi de

kabullenir

götürür

yol

herkesin yoludur

doğmuş olmak

yolda hak sahibi

olmak için yeterlidir...

H.A.

NEREDE ARANIR?

2010-01-29T12:46:00.003+02:00

İbrahim Ethem, Belh Sultanlığından çekilmeden önce, bu hevesle mallar bağışlıyor, bedenini türlü ibadetlerle
yoruyordu. «Ne yapayım?» diyordu, «Ne yapmak gerek ki kendimde bir gönül açıklığı bulayım.» Bir gece taht üzerinde
uyumuştu. Fakat içi uyanık gözleri uykuda idi. Bekçiler davullara tokmaklar, çubuklar vuruyor, neyler üflüyor, gürültüler
koparıyorlardı. ibrahim Ethem kendi kendine dediki, «Siz hangi düşmanı uzaklaştırmak istiyorsunuz? Düşman benimle birlikte
uyumaktadır. Biz Allahnın merhamet nazarlarına muhtaç zavallılarız; sizden ne güvenlik gelebilir? Bize onun lütfü sığınağından
başka bir yerde kurtuluş yoktur.» Gönlü bu düşüncelerle ayaklanmış, başım yastıktan kaldırmış, tekrar yatmıştı.

Şaşarım seven insan nasıl uyur?
Âşıka her türlü uyku haramdır.

Ansızın köşkün tavanından sert ayak sesleri, gürültüler işitti. Sanki damda büyük bir kalabalık yürüyüş yapıyordu.
Ayak sesleri köşkün her tarafında yankılanıyordu. Şah kendi kendine, «Bu bekçilere ne oldu? Nerede kaldılar?» dedi.
«Görmüyorlar mı ki bu kalabalık dam üstünde koşuyor?» Sonra bu gürültü ve ayak sesleri onu tekrar şaşırttı, dehşete
düşürdü; sanki kendinden geçmiş düşündüğü şeyleri unutmuştu. Bağıramıyor, silâhlı nöbetçileri çağırmaya gücü yetmiyordu.

Bu arada biri köşkün damından başım aşağı uzattı,

«Ey taht üzerinde oturan zat sen kimsin?» dedi.

İbrahim Ethem cevap verdi:

«Ben Şahım, dam üstünde gezen sizler kimsiniz?»

«Biz iki üç sürü deve kaybettik de bu köşkün damında arıyoruz.»

İbrahim Ethem, «Divane misin?» dedi.

Adam cevap verdi: «Divane sensin İbrahim Ethem!»

«Deve sürülerini köşkün damında mı kaybettin? Burada deve aranır mı?»

Adam şöyle cevap verdi: «Allah, Padişah tahtında mı aranır? Sen Allah'ı burada mı
arıyorsun?»

İşte o saatten sonra İbrahim Ethem'i kimse göremedi. O gitti; canlar da onun arkasından gitti. Kendisinden bir haber
çıkmadı

GÖNÜLÇELEN'in vedası

2010-01-29T11:10:00.008+02:00

Geçtiğimiz yüzyılın edebiyat klasiklerinden 'Gönülçelen', (Catcher in the Rye)'ın yazarı Amerikalı romancı JD Salinger 91 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Salinger münzevi yaşamına çok düşkün bir romancıydı

Oğlu, münzevi bir yaşam sürmesiyle tanınan Salinger'ın New Hampshire eyaletindeki evinde, doğal nedenlerle öldüğünü açıkladı.

İlk kez 1951 yılında basılan ve Holden Caulfield adlı bir gencin isyan ve yabancılaşma hikayesini anlatan Gönülçelen Salinger'ı dünya çapında üne kavuşturdu.

Roman birçok dile çevrildi ve dünya çapında 65 milyondan fazla sattı.

Salinger, New Hampshire eyaletindeki küçük bir kasaba olan Cornish'te 1953'ten bu yana münzevi hayat sürüyordu ve mahremiyetine çok düşkündü.

Mahremiyetine düşkündü

Salinger, Gönülçelen'in film haklarını satmaya da hiçbir zaman razı olmadı.

Yazar edebiyat kariyeri boyunca Gönülçelen'in dışında bir kaç kitap ve kısa hikayeler yayınladı.

Cornish kasabasındaki komşularının da Salinger'ı pek sık görmediği, hayranlarının telefonlarına ya da mektuplarına yanıt vermediği belirtiliyor.

Salinger, 1950'lerin ikinci yarısından itibaren New Yorker dergisinde yedi tuhaf kardeşli Glass Ailesi'nin birbirine bağlı uzun öykülerini yayımlamaya başladı.

Yazar bu öykülerini, 'Franny ve Zooey', 'Raise High the Roof Beam, ' Carpenters and Seymour: An Introduction adlarıyla kitaplaştırdı.

Salinger'ın son eseri 1965 yılında yayınlamıştı.

Ölümüyle birlikte, Salinger'ın yayımlanmamış eserleri olabileceği yönündeki dedikodular artmıştı.

Salinger de, ender verdiği röportajlardan birinde 'Yazmayı seviyorum ve sizi temin ederim düzenli olarak yazıyorum. Ancak ben kendim için yazıyorum ve bunu yapabilmem için kesinlikle yalnız bırakılmam gerekiyor' diyerek yayımlanmamış eserleri olduğu konusunda ipucu vermişti.

www.t24.com.tr

DERGİ: Adam Öykü

2010-01-28T20:11:00.007+02:00

Bir zamanlar Beşiktaş'ta Barbaros iskelesinin yanındaki çınarların altında okurdum bu dergiyi.

Kahve ve tütün eşliğinde, denize karşı...

Şimdi orası başbakanlık çalışma ofisi olmuş, ben İstanbul'dan göçmüşüm, dergi kapanmış...

Adam Öykü, Kasım 1995 - Ağustos 2005 tarihleri arasında Adam Yayınlarınca yayımlanmış iki aylık öykü dergisi.

Adam Öykü'nün genel yayın yönetmenliğini ve sorumlu yazıişleri müdürlüğünü eleştirmen Semih Gümüş yürütmekteydi. Semih Gümüş'ün Adam Yayınları'ndan ayrılması ile birlikte dergi yayımına son verdi. Dergide tanınmış yazarlarla birlikte birçok yeni yazar da ilk öykülerini yayınlama olanağına kavuştu. Adam Öykü, özellikle 1990 kuşağı diye adlandırılan kuşağın sesini duyurmasını sağlayan dergilerden birisi oldu.

ON THE ROAD - Jack Kerouac

2010-01-28T19:28:00.009+02:00

Jack Kerouac ve Yolda üzerine, kitabın yayımlandığı 1957 senesinden beri çok şey yazıldı.

Edebiyatla az çok ilişki içinde olan herkes, Yolda’yı okumamış olanlar bile, şöyle bir hafızalarını yokladıklarında Kerouac ve Beat Kuşağı ile ilgili birkaç bilgi kırıntısına rastlayacaklardır.

Caz, felsefe, başkaldırı, yalnızlık, belirsizlik, yol, otostop, özlem, haz, alkol, ot, seks, mutsuzluk ve arayış gibi kelimeler bu bilgi kırıntılarının arasında ilk karşılaşacaklarımız olsa da kitabı bu şekilde özetlemeye kalkmak en başta bir döneme damgasını vurmuş ve zaman içinde bir kült kitaba dönüşmüş olan Yolda’nın yazarı Kerouac’a, sonra da peşinden sürüklediği binlerce insana haksızlık olur.

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Amerika’da zararsız, rahat ve kolay elde edilebilir orta sınıf değerleri pompalanırken, Jack Kerouac, Allen Ginsberg, William S. Burroughs ve Neal Cassady başta olmak üzere bir avuç insan bu değerleri hiçe sayıp sürüden ayrılarak, önüne geçilemeyecek bir karşı kültür hareketinin, bir gençlik isyanının öncülüğünü üstlenmiş oldular.

Jack Kerouac’ın Yolda’sının Beat Kuşağı’nın “el kitabı” sayılmasının temel sebeplerinden biri de kitabın en saf haliyle gerçekleri yansıtıyor olmasıdır. Yazım aşamasında Kerouac’ın asıl amacı olayları aynı hızda, aynı ritimle, aynı heyecanla ve aynen yaşandığı, o anda hissedildiği gibi kâğıt üzerine aktarmaktır. Bunu sağlayabilmek için daktilosunda tek bir rulo kullanır, cümleleri nokta yerine çizgi koyarak bitirir, noktalama işareti ve paragraf kullanmaz, hiç ara vermez… Kelimeleri ardı ardına sıralarken, kelimelerin anlamlarına olduğu kadar tınılarına da önem verir… Gerçekten de üç hafta boyunca hiç ara vermeksizin, amfetamin ve kahveyle uyanık kalarak, “yol kadar hızlı”, “bir caz parçası kadar ritmik ve spontan” bir eser ortaya çıkarır Kerouac.

Daha ilk sayfalarda Kerouac, kitabın anlatıcısı Sal Paradise’ın ağzından, Dean ve Carlo’dan bahsederken der ki; ” … mutluluk ve zevkten kendilerinden geçmişçesine dans ediyorlardı sokaklarda, bense ilgimi çeken insanlar söz konusu olduğunda hep yaptığım gibi peşlerinden sürükleniyordum, çünkü benim için yalnız çılgın insanlar önemlidir, yaşamak için çıldıranlar, konuşmak için çıldıranlar, kurtarılmak için çıldıranlar, aynı anda her şeyi birden arzulayanlar, hiç esnemeyen, beylik laflar etmeyen, yıldızların arasında örümcekler çizerek patlayan ve en ortalarındaki mavi ışığı görenlere, ‘Vay canına!’ dedirten o muhteşem sarı maytaplar gibi yanan, yanan, yanan insanlar.” (s. 14) Böylece hem kendisini hareket edenden çok takip eden konumuna yerleştirmiş, hem de bize Beat’lerin bir tanımını yapmış olur. Kitabın devamındaysa bu tanımın Dean ile özdeşleştiğine tanık oluruz; “Orta yerde, lambaların altında, perişan, yenik düşmüş bir budala rolünde dikiliyordu; deli, kemikli yüzü ter içindeydi, damarları dışarı fırlayacakmış gibi atıyordu. ‘Evet, evet, evet,’ deyip duruyordu içine müthiş şeyler doğuyormuşçasına, ki bence doğuyordu, eminim bundan, ötekiler ise şüphe ve korku içindeydiler. O bir BEAT’ti – huzur ve mutluluk verenin kökü, ruhu. Kutsayan kaynak, kutsayan ruh.” (s. 202) Dean Moriarty yaşam enerjisi, huzursuzluğu, gezginliği, serseriliği, deliliği, heyecanı, korkusuzluğu, masumiyeti, aidiyetsizliği ve “suça bulaşmışlığı” ile Beat Kuşağı’nın efsanevi çocuğudur; Sal’in hayalinin vücut bulmuş halidir. Ve yol boyunca işte bu hayalin peşinden sürüklenir Sal/Jack, okuyucuyu da ardı sıra sürükleyerek…

Yolda, Jack Kerouac, çev.: Güzin Özkan & Ferruh Armutçuoğlu, Ayrıntı Yayınları, 2008

Yazan: Sevda Duman

http://www.kitaphaber.net/yolda-jack-kerouac/

Jean-Louis Lebris de Kerouac (12 Mart 1922 - 21 Ekim 1969) ABD'li yazar, ozan ve Beat kuşağının öncülerinden.

Jack Kerouac 12 Mart 1922’de Lowell/Massachusetts’te doğdu. Yolda (On The Road) adlı romanın yazarı olarak, beat hareketinin lideri ve sözcüsü haline geldi.

Kerouac, Columbia Üniversitesi’nde öğrenim gördü. Yarı otobiyografik bir roman olan Yolda, kaygısız beat hayatının örneklerini sunuyordu. Hikayenin ana kahramanı, arkadaşı Dean Moriarty (Kerouac bu karakteri beat yazarı arkadaşı Neal Cassady’den esinlenerek yaratmıştı) ile otostop çekerek ülkeyi baştan başa dolaşıyor, günlük arkadaşlıkların ve aşkların tadını çıkarıyordu. Ana kahramanların anti-materyalist hayat tarzları okuyucu tarafından çok sevildi ve Kerouac neredeyse efsanevi bir kişilik haline geldi.

Kerouac İngilizce’yi ikinci dil olarak öğrenmişti. Ailesi aslen Fransız-Kanadalı’ydı. Bir süre Deniz Kuvvetleri’nde görev yaptı, fakat şizoid bir kişiliği olduğu gerekçesiyle buradan uzaklaştırıldı. Ardından deniz ticaretine yöneldi. Sonunda gezgin olmaya karar verdi ve bu kararı gelecekteki edebi çizgisini belirledi.

İlk kitabı The Town and the City 1950’de yayımlandı. Kerouac, geleneklerle ve çağın standart roman anlayışıyla mücadele ediyordu. Yolda, üç haftadan az bir süre içinde yazılmıştı ve yeni bir tarz ortaya koyuyordu. Bu spontane ve görünüşe göre redaksiyondan geçmemiş yazım tarzı, enerjisiyle, tanınmış yazarları oldukça şaşırtmakla beraber, Kerouac’a hak ettiği bir ün kazandırdı.

Kerouac’ın bütün kitaplarının otobiyografik olduğu söylenir. Aslında bunu özellikle belirtmek gereksizdir çünkü yazarların yaşamlarının, eserleri üzerindeki etkisi açık seçik ortadadır. Kerouac, yazar ve sanatçı arkadaşları Allen Ginsberg, Corso, William S. Burroughs ve Gary Snyder ile birlikte, romanlarında ortaya koyduğu hayatı yaşadı ve Amerikan Edebiyatı’nı büyük ölçüde etkileyen beat kuşağı yazarlarından biri oldu.

Romanlarından biri olan Dharma Bumbs (Zen Kaçıkları) da aynı şekilde beat döneminde var olan kişilerin yaşantılarını anlatmaktadır. Roman karakterlerinden Ray Smith Kerouac'ın ta kendisi olduğu gibi, kitabın Japhy Ryder'ı, Gary Snyder'ı ve Alvah Goldbook ise, Allen Gingsberg'i adeta birebir canlandırmaktadır.

İngilizce`yi 6 yaşında öğrenmesine rağmen (anne ve babası Quebec`lidir), Amerika`nın en önemli yazarlarından biri olarak kabul edilir.

Göçmen bir ailenin çocuğu olan Kerouac, hayatı boyunca nereye ait olduğunu aradı. Bu arayış içinde, yaşadığı toplumun ve dönemin değerlerini reddetmeye çalışan Jack Kerouac`in yazılarında hayatına bir anlam bulma ve toplumun kalıplarını kırma çabası görülmektedir. Bu arayış Kerouac`ı zaman zaman uyuşturuculara da yakınlaştırmıştır. Yazarın en bilinen eseri, 1957'de yayınlanan otobiyografik bir roman olan On the Road'dur (Yolda).

BİR İNSAN ÜÇ HABER - Kazancı Bedih

2010-01-28T17:03:00.013+02:00

Kazancı Bedih eski mesleğine geri döndü.

21.09.2003 - Yeni Mesaj

Sıra Geceleri’nin ünlü ismi KazancıBedih, sanat hayatından artık yorulduğunu belirterek, kazancılık mesleğine geri döndüğünü söyledi. Kazancı Bedih (76), yüzyıllık Sıra Gecesi geleneğine, 60 yıldan bu yana hoyratlarıyla (uzun hava) hayat vermeye çalıştığını, ömrünün kalan kısmında ise dinleyici olacağını belirtti. Çocukluğunda kazancılık yaptığını ve sanat hayatına başlamasıyla mesleğini unutma noktasına geldiğini ifade eden Kazancı Bedih, şöyle dedi: “Üstelik kazancılık mesleğini de özledim. Gençlerin de önünün açılması gerektiğini inanıyorum.

Şanlıurfa’nın tarihi mekanlarından Balıklıgöl civarındaki Bakırcılar Çarşısı’nda, çaydanlık tamiri yaparak zaman geçirdiğini, 70 yaşından sonra bir şov programında tesadüfen yakaladığı şöhretin kendisi için çok da önemli olmadığını anlatan Kazancı Bedih, şöyle dedi: “Yıllarca, sıra gecelerinde asırlık bir geleneği yaşatmaya çalıştım. Kimi zaman Fuzuli’nin, kimi zaman Karacaoğlan’ın tarzından etkilendim. Kendi tarzımı oluşturabilmek için çok çalıştım. Yaklaşık 16 bin gazeli makamı ile ezberledim. İbrahim Tatlıses, İzzet Altınmeşe ve Mahmut Tuncer gibi ünlü isimlerle birçok önemli eseri paylaştım, onlara ilham kaynağı oldum.”

Kazancı Bedih soba kurbanı

19.01.2004 - Radikal

Sıra Geceleri'nin ünlü ismi 'Kazancı Bedih' lakaplı Bedih Yoluk ile dördüncü eşi Fatma Yoluk, sobadan sızan gazdan zehirlenerek öldü.

Şanlıurfa'nın Bıçakçılar Mahallesi'nde oturan Kazancı Bedih (76) ve eşi, öğle saatlerinde yakınları tarafından ölü bulundu. Bedih ve dördüncü eşi Fatma Yoluk'un sobadan sızan gaz nedeniyle yaşamlarını yitirdikleri belirlendi. Yakınları, Kazancı Bedih'i dün gece soğuk algınlığı nedeniyle Şanlıurfa Devlet Hastanesi'ne kaldırdıklarını belirterek, "Devlet Hastanesi'nde tedavi edildikten sonra eve getirdik. Sabah eve geldiğimizde ikisinin cansız bedeniyle karşılaştık" diye konuştu.

Kazancı Bedih'e buruk anma

17.01.2010 - bizimhaber.com

Urfalı ünlü gazelhan "Kazancı Bedih' olarak tanınan yöreye özgü "sıra geceleri'nin aranan ismi Bedih Yoluk, vefatının 6'ncı yılında mezarı başında 2'si oğlu sadece 14 kişi tarafından anıldı.

Şanlıurfa Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, 2004'te hayata veda eden Kazancı Bedih'in 6'ncı ölüm yıldönümü nedeniyle Bediüzzaman Aile Mezarlığı'nda anma töreni yapıldı. Anma törenine, ünlü gazelhanın çocukları Naci ve Hacı Yoluk, Belediye Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Necmi Karadağ ile sadece 11 seveni katıldı. Sıra geceleri ustasının kabri başında 14 kişi, okunan Kuran- ı Kerim'i dinledi. Anma törenine katılan 14 kişi, daha sonra ünlü gazelhana dua edip, mezarına karanfil bıraktı. Kazancı Bedih'in küçük oğlu Naci Yoluk ile ağabeyi Hacı Yoluk kendilerini hatırlayanlara teşekkür etti.

kazancı bedih - tükendi naktı ömrüm

HAYATI

Kazancı Bedih 1929 yılında Şanlıurfa’nın Siverekli Mahallesi’nde doğdu. Babası Dalyanlardan Culhacı (Dokumacı) Halil, annesi Şatıroğullarından Zemzem’di.
Müzikle ilgisi küçük yaşlarda başlayan Kazancı Bedih, ailenin tek çocuğu olduğundan babasının ısrarıyla 14 yaşında evlendi.
Asıl mesleği kazancılıktır; bu nedenle kendisine ‘Kazancı Bedih’ denilmekte idi. Kazancı olarak ilk ustası Hasan Diyar’dı ve uzun zaman bu ustanın yanında çalışmıştı. Daha sonra Aziz ve Kadir Ucar Usta’ların yanında kazancılık yapmıştır.
1949 yılında askere gitmiş, Bingöl’de, ve Elazığ’da Bando Bölüğü’nde askerliğini tamamlamıştır. Sonra belediyeye girmiş ve 26 yıl çalıştıktan sonra 1986 yılında emekli olmuştur.
Boş gezmemek ve geçimini sağlamak için son olarak Eski Hal pazarı civarında demlik ve cezve tamiriyle ilgili küçük bir dükkan açmış bu işi yapmaktaydı. Ayrıca bir mevlüt grubuyla birlikte mevlütlere gidip ilahi ve gazel okumaktaydı.
Şanlıurfa’nın yetiştirmiş olduğu en ünlü gazelhanlardan olup, Fuzuli, Nabi, Nezihe, Furugi, Abdi gibi çeşitli şairlerin gazellerini Şanlıurfa makam geleneğine uygun olarak, davûdî ve etkileyici sesiyle okurdu.
Bir güfteyi farklı makamlarda icra edebilme meziyetine sahip olan Bedih, ud, tambur ve cümbüş çalmasını da çok iyi bilmekteydi.
Gazelin yanında çok güzel maya, hoyrat ve türkü de okumakta olan Bedih, eserleri kendine has bir tavırla icra etmekteydi. Çok bilinen bir maya, Kazancı Bedih’in okuyuşuyla değişik bir anlam kazanırdı.
İbrahim Tatlıses, Selahattin Alpay gibi birçok ünlü sanatçı da dahil olmak üzere, kendisinden sonra yetişen bir çok ses sanatçısı, gazel okurken Kazancı Bedih’i taklit ederek onun tavrında okumaya çalıştılar. Kazancı Bedih, gazelleri çok güzel okuduğundan dolayı kendisine ‘Pir’ denilmekte idi.

MÜZİK YAŞANTISI

Babası, gençlik yıllarında Bedih’i beraberinde Mecbelbahır’a götürdü. Mecbelbahır, Balıklıgöl’den çıkan suyun bir kanalla Hasan Paşa Camii’ne geçtiği yerde ağaların ve yeşilliğin olduğu bir yerdi. Mekanı çay bahçesi olarak çalıştıran kişi müziğe çok meraklıydı ve kurduğu gramofondan, müşterilerine günün en sevilen sanat müziği parçalarını, Hafız Burhan, Müzeyyen Senar, Safiye Ayla gibi ünlü sanatçıları dinletirdi.
Zaman zaman Mukim Tahir gibi o devrin ünlü sanatçıları dinlenmeye oraya gelir ve okurlardı.
Kazancı Bedih de babasıyla Mecbelbahır’a gider, gramofondan ünlü sesleri ve ustalarının sohbetlerini dinlerdi.
Müziğe olan merakı bu şekilde gelişti ve cümbüş çalmaya merak sardı. Hafız Ahmet, Hafız Culha, Hafız Dellek Mahmut ve Şükrü Hafız’ı çeşitli müzik meclislerinde dinledi. Bir kısmı ile müzik meclislerine katıldı.
Şanlıurfa’da eskiden müzik gruplarına ‘Takım’ denirdi ve bir yere çağrıldığında herkes takımı ile giderdi.
Kazancı Bedih’in takım arkadaşları Mehmet Çelik, Ali Kanun, Hasan Diyar, Necip Şıbe, Çırçır Mahe, Şıhmüslüm Görgün, Nacar Celal, Mustafa Usta’ydı.
Sonraları, Tenekeci Mahmut, Aziz Çekirge, Gacı İmam Kayıs, Cuan Mahe ile çeşitli müzik meclislerine katıldı. Bunların dışında Seyfettin Sucu, demir İzzet, Mahmut Coşkunses, İbrahim Tatlıses, Kadir Sema gibi birçok ses sanatçısı ile müzik meclislerinde bulunmuştur.

HİÇ PLAK YAPMADI

Hiç plak yapmadı. Kasnak teybin Şanlıurfa’ya gelişinden sonra bant yapma meraklılarının aranan kişisi oldu ve yüzlerce mahalli banda herhangi bir ücret almadan gazel, maya ve türkü okudu.
Kazancı Bedih, müzik meclislerinde birçok şairin gazelini kendi tavrına göre çeşitli makamlarda okurdu.
Sık okuduğu gazeller şöyle sıralanabilir: Nezihe Hanım’dan ‘Gümrahlarını goncayı zibaya değişmem’, ‘Sabret gönül eyyamı yare de kalmaz’, Kuddüs’den, ‘Aldanma gönül devleti ikbale güvenme’, Abdi Efendi’den ‘Hüsnün senin ey dilber nadide kamer mi’, ‘Nice bir nar’ı aşkınla ciğer yansın kebap olsun’, Fuzuli’den ‘Öyle sermestem ki idrak etmezem dünya nedir’, Nabi’den ‘Sakın terk-i edepten kuy-umah-bubu hudadır bu’, Baba Kâni’den ‘Gamı Aşkın-la ahvalim perişan oldu gettikçe’ Ruhi’den ‘Nice bir dağdağa ile berbad olalım’, Muharrem Hoca’dan ‘Karadan ağa dönüp dest-i dilara okuruz’.

ZORLUKLA OKUYUP YAZIYORDU

Okur yazar olmadığı için önceleri gazelleri dinleme yoluyla ezberleyen, ama uzun gazelleri bu şekilde öğrenmek zor olduğu için gece mektebine giden Kazancı Bedih, pek iyi olmasa da okuyabiliyor, meramını anlatabilecek kadar da yazabiliyordu.
Bazen sanat müziğinden bir şarkıyı kendi üslubunda, değişik bir yorumla uzun hava gibi okurdu. Buna örnek olarak rast makamındaki ‘Kara gözlüm efkarlanma gül gayri’ şarkısı gösterilebilir. Bu şarkıyı başka makamda uzun hava olarak bir çok meclislerde okumuş ve dinleyenlerin beğenisini kazanmıştır.
Bundan başka ‘Yeşil kurbağalar’, ‘Eminem’, ‘Atıma verdiler sarı samanı’, ‘Neyleyim de Karamanın elini’, ‘Kara göz’ gibi uzun havaları kendi uslubuyla çok güzel şekilde okumaktadır.
Yüzlerce mahalli kasetin yanında İstanbul’da doldurulan kasetlerde de gazel, maya ve türkü okumuştur.
Urfa Gecelik isimli kasetler dizisinde okuduğu gazeller, yurt çapında çok beğenilmiştir.
Bugün gazel okuyan bir çok kişiyi yetiştirmiştir. Birçok kişi de mahalli bantlarını dinleyerek ondan faydalanmıştır. Yetiştirdiği kişilerden biri de oğlu Naci Yoluk’tur. Oğlu da kendisi gibi ud çalıp, gazel okuyarak gazel okuma geleneğini sürdürmektedir. Sesi ve okuma tavrı babasına çok benzemektedir.

RADYO YOLDAŞTIR YOLCUYA...

2010-01-27T18:00:00.016+02:00

İnternetten dinlemek için ideal iki radyo :

Kesintisiz caz ve klasik müzik...

Ayrıca internetten sitesinden o anda çalan, çalınmış ve çalınacak parçaların listesi canlı takip edilebiliyor...

http://www.radioswissjazz.ch/en

http://www.radioswissclassic.ch/en

http://www.acikradyo.com.tr

"Kâinatın tüm seslerine, renklerine ve titreşimlerine Açık Radyo"

AÇIK RADYO PROGRAMLARINDAN SEÇMELER :

PAZARTESİ 14:00

Adeta Dörtnala

Emin Mahir Başdoğan
Atlar, atçılar, atlılar...

PAZARTESİ 15:30

Yolgeçen

Rahmi Öğdül
Hayatî ve kitabî patikaların kesiştiği yol
ağızlarında ayaküstü konuşmalar

PAZARTESİ 21:00

Vertigo

Hilmi Tezgör
Savrulan şarkılar

PAZARTESİ 24:00

Harita Metod Defteri

Halil Turhanlı
Müzik tarihine alternatif bakış

SALI 11:00

Deniz Aşırı

Deniz Pak
Bozcaadalılar, adaya yolu düşenler ve
adanın kıyısına vuranlar...

SALI 14:00

Kurşun Asker

Cem Kum ve Cem Ozil
Savaş tarihi

SALI 21:00

Gitaresk

Jak Kohen
Neo-klasik rock ve fusion

SALI 22:00

Esintiler

Seda Binbaşgil
Jazz

ÇARŞAMBA 11:00

Metropolitika

Aysim Türkmen ve Korhan Gümüş
Kent ve kentlilik üzerine tartışmalar

ÇARŞAMBA 22:00

Ayın Karanlık Yüzü

Yosi Falay
Bir albüm

ÇARŞAMBA 23:00

Caz Portreleri

Mustafa Aykın
Ayrıntılı caz tiplemeleri

PERŞEMBE 10:30

Milâttan Önce, Milâttan Sonra

Nermin Bayçın
Arkeolojinin seyir defterinde geçmişten
günümüze yolculuklar...

PERŞEMBE 13:00

Şehre Giden Yol

Mustafa Şenocak
Bir İstanbul programı

PERŞEMBE 14:30

Alla Turca

Ali Pınar ve Hande Akkan
Türkiye'den klâsik müzik yorumcuları ve
bestekârları

PERŞEMBE 23:00

Stalker

Fatih Rağbet ve Yıldırım Arıcı
Herkesin ve hiçkimsenin programı

CUMA 14:30

Wanderer

Can Denizci
Müzik denizinde derin bir yolculuk

CUMA 15:30

Sinefil

Melis Behlil ve Yeşim Burul Seven
Sinemasever muhabbetleri

CUMA 21:00

Aşağı Mahalle
Ümit Baykara
New York Downtown Caz ve ötesi...

CUMARTESİ 09:00

Gitarissimo
Muzaffer Çorlu
Klasik gitar

CUMARTESİ 13:00

Açık Deniz
Beysun Gökçin
Üç tarafı denizlerle çevrili bir radyo programı

CUMARTESİ 16:00

Sandıktaki Sesler
Ariana Ferentinou ve Niyazi Dalyancı
Anadolu'da Rum müziği,Yunan Şarkısının Yüz Yılı

PAZAR 17:00

Öteki Caz
Şevket Akıncı, Volkan Terzioğlu, Korhan Erel, Robert Reigle
Özgür caz, özgür doğaçlama ve ötesi

PAZAR 19:00

Evvel Zamanda
Ahmet Çakaloz
Klasik dönem öncesi klasik müzik

HİÇ - ERKAN OĞUR

2010-01-27T17:11:00.006+02:00

Zahid Bizi Tan Eyleme

Zahid bizi tan eyleme
Hak ismin okur dilimiz
Sakın efsane söyleme
Hazrete varır yolumuz
Sayılmayız parmağ ile
Tükenmeyiz kırmağ ile
Taşramızdan sormağ ile
Kimse bilmez ahvalimiz
Erenlerin çoktur yolu
Cümlesine dedik beli
Gören bizi sanar deli
Usludan yeğdir delimiz
Muhy-i ola sana himmet
Aşık isen cana minnet
Cümle alemlere rahmet
Saçar şu yoksul elimiz
"Bütün Halklar İçin"

Yüzün Gördüm Dedim

Söz - Müzik : Kul Nesimi

Yüzün gördüm dedik Elhamdülillah
Boyun gördüm okudum Kulhuvallah
Müselsel zülfünü gördüm muanber
Mukavves kaşların Nasrunminallah
"Biz Allah'ın boyasıyla boyanmışız, Allah'tan daha güzel boyasıl var mı ki ?
Biz ona kulluk edenleriz."
Bakara 138

Güzel Aşık Çevrimizi

Söz - Müzik : Aşık Daimi

Güzel Aşık Cevrimizi
Çekemezsin Demedim Mi
Bu Bir Rıza Lokmasıdır
Yiyemezsin Demedim Mi
Yemeyenler Kalır Naçar
Gözlerinden Kanlar Saçar
Bu Bir Demdir Gelir Geçer
Duyamazsın Demedim Mi
Gidelim Ali Sırrına
Çıkalım Meydan Yerine
Canı Baştan Hak Yoluna
Koyamazsın Demedim Mi
Dervişlik Ulu Dernektir
Görene Büyük Örnektir
Yensiz Yakasız Gömlektir
Giyemezsin Demedim Mi
Bak Şu Aşığın Haline
Ne Gelse Söyler Diline
Küfür İmanın Yoluna
Sayamazsın Demedim Mi
Pir Sultan Ali Şahımız
Hakka Ulaşır Rahımız
Oniki İmam Penahımız
Uyamazsın Demedim Mi

Erkan Oğur, Türk müzisyen.

Doğum tarihi	1954
Doğum yeri	Türkiye
Eğitimi	İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Mezunu
Mesleği	Müzisyen

1954 yılında Ankara'da doğup, çocukluğunu Elazığ'da geçirmiştir. Müziğe 4 yaşından itibaren keman, bağlama ve cümbüş çalarak başladı. Onu Halk Müziği icrası konusunde teşvik eden ilkokul müzik öğretmeni "İlkokulu bitirdiğinde bizim yöreden çalmadığı saz kalmamıştı." diyor. Müziğe başlamasında Jimi Hendrix etkili olmuştur. 1976'da perdesiz gitarı icat etti. Liseyi Ankara'da tamamladı. Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik-Kimya Mühendisliği ile başladığı üniversite hayatına Münih Üniversitesi Fizik Bölümü'nde okuyarak devam etti. Müzisyen olmaya karar verdikten sonra eğitim görmek için Türkiye'ye döndü. İstanbul Devlet Konservatuarı Klasik Türk Müziği bölümünden mezun oldu. Çalışmalarında ağırlıklı olarak kopuz ya da dede bağlama, ud, e-bow, perdesiz gitar, klasik gitar, elektro gitar'ı ve sesini kullandı. Bunlar dışında birçok enstrümanı da albümlerinde başarılı bir şekilde çalmıştır. En son iki cd'lik Telvin albümünde doğaçlama caz denemeleri yapmıştır. Fretless albümü çıktığı yıl Avrupa'da yılın yaratıcı albümü seçilmiştir. Bir Ömürlük Misafir albümü olarak Türkiye'de daha sonra yayınlanmıştır. Türk müziğine icracı ve yorumcu olarak devasa katkılar yapmıştır. Perdesiz Gitar'ı ve Perdesiz Bağlama'yı icad eden kişidir. Dünya Müzik literatüründe yerini almıştır.

Albümleri

İstanbul'da Bir Amerikali (Robert Johnson ile birlikte) (1982) (Çekirdek Sanatevi Kayıtları)
Perdesiz Gitarda Arayışlar (Çekirdek Sanatevi Kayıtları) (1983)
Sis (Film Müziği)
Fretless (1994)
Bir Ömürlük Misafir (1996)
Eşkıya (1997) (Film Müziği)
Gülün Kokusu Vardı (İsmail Hakkı Demircioğlu ile birlikte) (1998)
Hiç (Okan Murat Öztürk ile birlikte) (1999)
Anadolu Beşik (İsmail Hakkı Demircioğlu ile birlikte) (2000)
Fuad (Djivan Gasparyan ile birlikte) (2001)
Yazı Tura (2004)
Telvin (İlkin Deniz, Turgut Alp Bekoğlu ile birlikte)(2006)
The Istanbul Connection (2007)
ErKan Oğur/Lizeta Kalimeri - Lonely Land (2008)
Mommo (Kız Kardeşim) Film Müzikleri (2009)